پنج شنبه, 02 خرداد 1398

هفته‌نامه شماره 559:  30 اردیبهشت 1398

آرزوهای خفته بر ساحل نیل

 رضا مسلمی‌زاده
زمین روز به روز تنگ‌تر می‌شود و سرنوشت ساکنان آن بیش از پیش در هم گره می‌خورد و مجاورت‌های جغرافیایی و تاریخی و فرهنگی این تاثیر را دوچندان می‌کند. وجود دین و فرهنگ مشترک اسلامی و عربی سرنوشت بسیاری از کشورهای منطقه را به هم گره زده است که ما نیز از آن بر کناره نیستیم. این روزها دو کشور بزرگ سودان و مصر در همسایگی هم راه متفاوتی را در پیش گرفته‌اند. مصر پس از تونس دومین کشوری بود که بهار عربی آن را درنوردید اما دریغا پس از دوره‌یی کوتاه با کودتای عبدالفتاح السیسی راه رفته را بازگشت. انگار نه خانی آمده و نه خانی رفته. دیکتاتور نورسته‌ی سرزمین نیل و فراعنه این روزها صندوق رای را به میان آورده تا با تغییر موادی از قانون اساسی زمینه‌ی حکومت مادام‌العمر خویش را مستحکم و قانونی کند و تبلیغات گسترده برای حضور حداکثری مردم مصر برای ریختن بتن بیشتر در پای این ستون نامیمون فقط درد و حسرت را افزون می‌کند. چگونه است که صندوق رای چنین مورد سوءاستفاده قرار می‌گیرد و ملت مصر حاضر است به این عاقبت شوم سر تسلیم فرود آورد؟ کجا رفتند فرزندان ششم آوریل و جوانان پرشور میدان تحریر که مردانه تا سقوط حسنی مبارک از جان خویش گذشتند و تحسین جهانیان را برانگیختند. آیا سرنوشت محتوم مردم مصر گرفتاری در دور تسلسل دیکتاتورهای نظامی است؟ ناگفته نماند که ارتش مصر در همراهی با موج معترضانی دست به کودتا زد که از سیاست‌های غیردموکراتیک مرسی و اخوان‌المسلمین به تنگ آمده بودند.
چهار قدم آن‌طرف‌تر در بالادست نیل و در کشور سودان رویدادهایی مهم‌تر در حال رقم خوردن است. چندماهی مردم سودان در اعتراض به حکومت عمر‌البشیر به خیابان آمدند و ارتشیان ناچار در همراهی با موج اعتراضات با کودتا عمرالبشیر را خانه‌نشین کرده‌اند. همان خانه‌ای که اکنون چمدان‌های پوند سودان و یورو دلار در آن پیدا شده و به گفته مقام‌های قضایی سودان، رییس‌جمهور سابق این کشور بابت‌شان به اتهام پولشویی مورد بازجویی قرار خواهد گرفت. سودان و کمی آن‌سوتر الجزایر روزهای پر از بیم وامیدی را از سر می‌گذرانند. آیا قرار است بر جای سیاهکارانی چون عمر البشیر و عزیز بوتفلیقه نهال آزادی و دموکراسی بروید یا آنکه سرنشت محتوم شمال آفریقا و جنوب آسیا حکم به تکرار و بازتولید دیکتاتورهایی نوین خواهد داد؟
صندوق رای می‌تواند گاهی مورد سوءاستفاده قرار بگیرد. از سرنوشت صندوق رای در این روزهای مصر می‌توان آموخت و برای پرهیز از آن کوشید.