دوشنبه, 25 تیر 1397

هفته‌نامه شماره 519: 25 تیر 1397

نظر مردم و کارشناسان درباره فیلترینگ تلگرام

جای «تلگرام» خالی است

- بتول بلالی

شبکه‌ی اجتماعی محبوب مردم ایران، «تلگرام» قطع شده است. ده روزی است که میلیون‌ها نفر ایرانی منتظر وصل دوباره آن هستند. تلگرام که توانسته بود جای خود را در دل کاربران بازکند اکنون قابل دسترس نیست. 40 میلیون کاربر تلگرام بیش از یک هفته نگران قطع این ارتباط‌اند.

 

خانمی با ابراز خوشحالی از قطع تلگرام می‌گوید: «نیاز داشتم از فضاهای اجتماعی و مجازی دور باشم. به کارهای شخصی‌ام بیش‌تر می‌رسم هرچند که در امور شغلی‌ام عقب افتادم و از ایمیل استفاده می‌کنم. البته اگر موقتا قطع باشد، خوب است و اگر وصل شد برای استفاده از تلگرام زمان‌بندی می‌کنم». 

فرد دیگری که واتس‌آپ را جایگزین تلگرام کرده از مدت آنلاین بودنش کم نشده؛ «تمام گروه‌ها را توی واتس‌آپ تشکیل دادیم». 

مینا کارمند است. تمام کارهای روزمره را از طریق تلگرام انجام می‌داده مثلا مطالب مورد نیاز کارش را دریافت یا ارسال می‌کرده است. او اجبارا واتس‌آپ و ایمیل را جایگزین تلگرام نموده و کارهای شغلی‌اش را انجام می‌دهد. به گفته‌ی وی بیش‌تر موضوعات را از طریق اینستا‌گرام متوجه می‌شده و فقط جنبه سرگرمی برایش داشته است. استفاده‌ی او از تلگرام به دلیل تشکیل گروه‌های مختلف و اطلاع‌رسانی، بیش‌تر بوده است. او می‌گوید: «با قطع این شبکه اجتماعی وقتم آزاد نشده هرچند گروه‌ها به واتس‌آپ منتقل شدند ولی برخی امکانات از جمله کانال‌ها را ندارد». 

برخلاف اکثر افرادی که از قطع تلگرام ناراحت‌اند، فردی معتقد است؛ «تلگرام فقط وقتم را می‌گرفت. سعی نکردم دنبال فیلتر‌شکن بروم. مهم نیست چه اتفاقی در کانال‌ها می‌افتد؛ بود و نبودشان فرق نمی‌کند. به جای افتادن توی گوشی الان کتاب می‌خونم». تلگرام برای او جنبه سرگرمی و تفریح داشته است. اما کاربر دیگری اینستاگرام و تلگرام برایش مهم است؛ «فیلتر‌شکن نصب کردم تا با زیر‌مجموعه‌ و برخی مشتری‌ها ارتباط برقرار ‌کنم». 

نظری کارمند است و در طول روز کم‌تر وقت برای استفاده از تلگرام داشته اما شب‌ها ساعتی را برای استفاده از تلگرام اختصاص می‌داده است؛ «گاهی مطالبی در کانال‌های مختلف می‌خواندم و چون در طول روز فرصت نمی‌کردم کتاب بخوانم، برایم جالب بود. شب‌ها هم تا دیر‌وقت برای استفاده از تلگرام و اینستاگرام بیدار بودم». وی امیدوار است دوباره تلگرام وصل شود. 

دسترسی آسان، ارسال سریع فایل‌ها و سرعت بالای تلگرام در هیچ برنامه دیگری نیست و جایگزینی فعلا برای آن وجود ندارد. قطع تلگرام بسیاری از جمله مادران دانش‌آموزان را هم ناراحت کرده است: «از طریق این کانال با معلم پسرم در ارتباط بودم و به خاطر شغلم نیز چند کانال را دنبال کرده و یک‌سری اطلاعات کاری کسب می‌کردم. هنوز برای واتس‌آپ و نصب فیلتر‌شکن اقدام نکردم و فعلا جایگزینی برای آن ندارم».

علی‌رضا تازه وارد بازار کار شده و از طریق تلگرام با مشتریان در تماس بود؛ «مرتب گوشی‌ام را چک می‌کنم. فکر می‌کنم تلگرام وصل شده، تازه با خیلی‌ها ارتباط کاری برقرار کرده بودم». 

روزانه 20 نفر برای نصب فیلترشکن مراجعه می‌کنند

آقای آراسته که مغازه موبایل‌فروشی دارد، می‌گوید: «روزانه 20 مراجعه‌کننده برای نصب فیلتر‌شکن دارم. ظرف 3 روز 100-50 فیلتر‌شکن دانلود کردم. البته فیلتر‌شکن‌ها متفاوت است برای هر گوشی یک نوع فیلتر‌شکن نصب می‌کنم. خیلی‌ها خودشان فیلتر‌شکن دانلود کردند. هزینه نصب 5 تا 10 هزار تومان است. به گفته‌ی او سنین 20 تا 30 سال بیش‌تر مراجعه می‌کنند». آراسته از  قطع تلگرام ابراز ناراحتی می‌کند: «از طریق تلگرام قیمت گوشی‌ها را می‌گرفتم و خرید و فروش را از این طریق انجام می‌دادم». او با ایمیل نمی‌تواند به سرعت کار کند و ایمیل و sms برایش کاربرد ندارد.

به گفته‌ی خواجویی (تعمیرکار موبایل): «تا دلت بخواد مشتری برای نصب فیلتر‌شکن هست. حداقل 30 نفر (امروز صبح) مراجعه کردند». او گفت: «فردی که کارش فروش امتیاز وام است با ابراز نگرانی می‌خواست فیلتر‌شکن برایش نصب کنم» و ادامه داد: «دانشجوها اکثرا به خاطر امتحانات و پروژه‌های دانشجویی واتس‌آپ نصب کردند.» خواجویی می‌گوید طی یک هفته فیلترینگ تلگرام بالای 400 نفر مراجعه‌کننده داشته است. 

مدیر «موبایل تک» با بیان اینکه روزانه بین 10 تا 20 مشتری و حداقل ظرف سه روز ابتدایی قطع تلگرام 100 نفر مراجعه‌کننده برای نصب فیلتر‌شکن داشته است، می‌گوید؛ «افراد مسن و زیر 20 سال برای سرگرمی و بقیه جنبه کاری برایشان داشت». 

عرفان شرفی‌پور هم 200-300 مورد مراجعه در روزهای اول قطع تلگرام داشته است. او می‌گوید: «درآمد نصب فیلتر‌شکن بد نیست». 

ابوذر هاشمی یک و نیم سال پیش گروه تبلیغات و نیازمندی‌های سیرجان را راه‌اندازی کرده و تاکنون بیش از 15 هزار نفر عضو جذب نموده است. به گفته‌ی او از روزی تلگرام فیلتر شده، بازدید‌کنندگان از این گروه تقریبا نصف شده‌اند. او جایگزینی مثل تلگرام برای گروهش ندارد و می‌گوید کم‌کم بازخورد‌ها کم می‌شود. به گفته‌ی هاشمی گروه نیازمندی‌ها و تبلیغات منبع درآمدی برای برخی افراد بود و خیلی‌ها برای رواج کار به این کانال‌ها مراجعه می‌کردند. این کانال ابزار کار بود». 

نگاه حذفی به هیچ پدیده‌ی جدیدی پاسخ نداده است

از نظر فاطمه پور‌شهسواری(روانشناس) وقتی پدیده‌ای وارد زندگی انسان‌ها می‌شود به راحتی نمی‌توان آن را حذف کرد. تلگرام و شبکه‌های اجتماعی در دو سال گذشته بخشی از فرهنگ ارتباطی مردم به ویژه جوانان شده‌ و جایگاه خود را باز کرده‌اند. چیزی را می‌توانیم حذف کنیم که معادل و جایگزینی برایش داشته باشیم. به گفته‌ی او جلوی دستاوردهای جدید را نمی‌توان گرفت، نگاه حذفی به هیچ پدیده‌ی جدیدی پاسخ نداده و نمی‌دهد بلکه در رفتار آدم‌ها خلأ ایجاد می‌کند. وی معتقد است پدیده‌ای که با ارتباطات و عواطف، درآمد و کسب و کار انسان‌ها گره خورده را به سادگی نمی‌توان حذف کرد. بلکه باید راهی برای استفاده‌ی مناسب ایجاد کرد. به گفته‌ی پور‌شهسواری قطع تلگرام از لحاظ فردی، ارتباطات، گردش کار و بحث‌های اقتصادی آسیب زده است و نیاز است مسئولان راهکار درستی در جهت فرهنگ‌سازی استفاده‌ی مناسب ایجاد کنند زیرا قطع آن تبعات خاص خود را در بعد اقتصادی دارد. 

نحوه استفاده از این تکنولوژی باید در چارچوب باشد

تحلیل علی سوند‌رومی (جامعه‌شناس) درباره شبکه‌های اجتماعی چنین است: «شبکه‌های اجتماعی فی‌نفسه بار مثبت و منفی ندارند، خنثی هستند. این‌که چه‌جوری و کجا استفاده می‌شوند، مهم است». از نظر وی محدودیت‌هایی نظیر قطع شبکه‌های اجتماعی سه بخش دارند که بخشی قانونی، بخشی مربوط به خود فرد (سواد رسانه‌ای دارد) و بخشی مربوط به اقتضائات و شرایط اجتماعی است. وی گفت:«فیلترینگ کنونی به اقتضائات کشور برمی‌گردد». از نظر او کسی که به این برنامه‌ها معتاد شده سواد رسانه‌ای ندارد، چون این شبکه‌ها از دست‌شان خارج شده است احساس مناسبی ندارد. 

سوند‌رومی درباره فیلترینگ تلگرام معتقد است «در همه جای دنیا متولیان امر برای قطع سیستم‌های ارتباطی این تصمیم را می‌‌گیرند».