جمعه, 04 خرداد 1397

هفته‌نامه شماره 513: 31 اردیبهشت 1397

گزارش پاسارگاد از هرس غیراصولی 50 اصله درخت کاج در بلوار هجرت 

ارّه منفعت‌طلبی شهروندان باز هم قربانی گرفت

- سارا پورمختار

تراژدی نابودی فضای سبز شهر این بار اره بی‌مهری را به جان 50 اصله درخت انداخت. یکی از شهروندان برای دید بهتر مغازه‌اش شاخه‌های درختان کاج توپی را تا فاصله یک و نیم متر کاملا بریده است تا بیش از پیش ثابت شود در جامعه ما کمترین‌ها بی‌ارزش‌ترند. در شهری که با بحران آب دست و پنجه نرم می‌کند، یک درخت هم غنیمت است. اما هر روز به بهانه‌ای از سرانه فضای سبز شهر کم می‌شود. 

- با این هرسی که انجام داده کاملا دید باز شده است

پنج‌شنبه شب هفته گذشته در اقدامی عجیب و دور از ذهن 50 اصله درخت در محوطه فضای‌سبز، واقع در بلوار هجرت مورد هرس غیرحرفه‌ای قرار گرفتند. اولین مظنون این اتفاق، صاحب مغازه‌ کابینت‌سازی مجاور محوطه فضای سبز است. هر چند وی این موضوع را انکار می‌کند اما شاهدانی هستند که گفته‌های‌شان در تناقض با اظهارات صاحب مغازه است. رییس سازمان سیما، منظر و فضای‌سبز شهرداری از این اتفاق بسیار ناراحت است و آن را حرکتی بی‌رحمانه می‌خواند: «افرادی برای دید بهتر مغازه و فروشگاه‌شان درختان را به صورت غیر‌اصولی و کاملا بی‌رحمانه هرس می‌کنند. تاکنون موارد این چنینی بوده که برای منافع شخصی به یک یا دو درخت آسیب رسانده‌اند ولی تاکنون موردی که این تعداد درخت تخریب شوند، گزارش نشده است و جای تعجب دارد». بابک سعیدی درباره فردی که این کار را انجام داده است می‌گوید: «‌با صاحب مغازه مجاور فضای سبز که صحبت کردیم انکار و تکذیب می‌کند ولی غیر از ایشان مغازه‌ای آنجا نیست که قرار باشد کس دیگری اینکار را کرده باشد. تنها مغازه آنجا این بوده و با این نوع هرسی هم که انجام داده کاملا دید باز شده و سر چهارراه هم که بایستید کاملا مغازه ایشان دید دارد».

-  همه از بی‌امنیتی این فضا شاکی هستند

اما صاحب مغازه کابینت‌سازی دخیل بودنش در هرس درختان را انکار می‌کند و در توضیح ماجرا به پاسارگاد می‌گوید: «کی همچین حرفی زده که من درختان را بریده‌ام؟ 20 سال است در اینجا ساکنم و قدیمی‌ترین ساختمان در این منطقه را دارم. من دوستدار درختان هستم و حتی سمت چپ مغازه‌ام را هم درخت کاشته‌ام و همین‌طور دو اصله درخت کوچک هم جلو در مغازه‌ام کاشته‌ام، پس دلیلی ندارد که درختان پارک را تخریب کنم». وی انگشت اتهام را به سمت سایر اهالی منطقه می‌گیرد: «اهالی منطقه هر چند وقت، قسمتی از درختان این فضای سبز را هرس می‌کنند و چون همان موقع شاخه‌ها را جمع می‌کنند تا حالا هیچ کس متوجه نشده است. اما الان چون سر چهارراه بوده و نتوانسته‌اند شاخه‌ها را جمع کنند، افتاده به گردن من». 

صاحب مغازه کابینت‌سازی در توضیح بیشتر و دلایل اهالی منطقه برای این‌کار چنین ادامه می‌دهد: «‌همه مردم از بی‌امنیتی این فضا شاکی هستند، اینجا پاتوق مشروب‌خوران و معتادان و ولگردها شده است.» وی شهرداری را هم در این قضیه مقصر دانست: «‌اهالی چندین بار به شهرداری مراجعه کرده‌اند اما هیچ نتیجه‌ای نداشته و مجبور شده‌اند خودشان دست به کار شوند چرا که زیر این درختان و در این فضا که کاملا تاریک است، خلاف‌ها و جنایت‌های زیادی رخ می‌دهد. اگر نگاه کنید روی سطل زباله و صندلی جلو مغازه من فحش‌های رکیکی نوشته شده و علی‌رغم تذکرات زیاد، شهرداری حاضر نشد با هزینه کردن یک سطل رنگ این الفاظ را پاک کند». رییس سازمان فضای سبز در پاسخ به توجیهات صاحب مغازه و تاریکی و ناامنی فضای سبز گفت: «‌بعضی افراد به جای حل مسئله، صورت مسئله را پاک می کند. اگر بحث ناامنی فضاست باید گفت اولا آنجا روشنایی دارد در ثانی اگر ایشان مدعی‌اند که این فضا ناامن بوده باید از طریق مراجع قضایی و نیروی انتظامی موضوع را گزارش و پیگیری می‌کردند نه اینکه پارک و درختان را تخریب کنند. مسلما این‌گونه مشکلات جامعه با بریدن درخت حل نمی‌شوند.» وی در توضیح بیشتر ادامه داد: «این قابل دفاع و توجیه نیست و عذری است بدتر از گناه که برای جلوگیری از حضور افراد در این محوطه، به درختان آسیب برسانیم. از طرفی آنجا یک محیط مسکونی نیست.» به گفته بابک سعیدی گزارش این کار غیراخلاقی به واحد حقوقی فرستاده شده تا از طریق مراکز قضایی موضوع پیگیری شود: «‌به شدت این پرونده را پیگیری می‌کنیم. صاحب مغازه را هم به عنوان مظنون اصلی را هم معرفی کردیم، گرچه ایشان تکذیب می‌کند ولی باید ثابت کند که کار ایشان نبوده است».

- از روی لجبازی همه چیز را به گردن من انداخته‌اند

صاحب مغازه کابینت‌سازی مظنون خوانده شدن خود از سوی شهرداری را نتیجه لجبازی دانست: «چون این درختان جلو مغازه من بودند این کار را به من نسبت داده‌اند و مامور شهرداری از سر لجبازی با من این حرف را زده است. صبح جمعه من در مغازه‌ام نشسته بودم که مامور شهرداری آمد و بد و بیراه گفت، من هم اعتراض کردم و درگیر شدم که چرا دروغ می‌گویید، حالا چون با مامور شهرداری تندی کردم  از روی لج همه چیز را به گردن من انداخته‌اند».

- دوربین فقط جلوی مغازه را نشان می‌دهد

تمام فضای مجاور فضای سبز به مغازه‌هایی همچون صافکاری و نقاشی و مکانیکی اختصاص دارد و تاریکی و ناامنی مورد ادعا چندان اهمیتی برایشان ندارد. از هر کدام ایشان که درباره اتفاق رخ داده می‌پرسم این جواب را می‌شنوم: «این اتفاق پنجشنبه شب افتاده ما نبودیم که بدانیم چه کسی این کار را انجام داده است.» در این بین یکی از ساکنان منطقه که تمایلی به بازگوشدن نامش ندارد، گفت:«صاحب مغازه کابینت‌سازی به فردی پیشنهاد داده در ازای پرداخت مبلغی درختان را هرس کند».  

مغازه کابینت‌سازی مجهز به دوربین مداربسته است اما صاحب مغازه می‌گوید: «فیلم‌های دوربین را چک کرده‌ام اما هیچ تصویری از فضای سبز ضبط نکرده چرا که دوربین فقط روی در مغازه تنظیم شده و فضای جلوی آن رانشان نمی‌دهد.» اما رییس سازمان فضای سبز این توجیه را نمی‌پذیرد: «مگر می‌شود دوربین محوطه جلوی ساختمان را نشان ندهد؟ پس برای چه نصب شده؟» 

- بی‌تفاوت نباشیم

انتظار می‌رفت افرادی که شاهد این فاجعه بوه‌اند از ادامه کار جلوگیری می‌کردند و با حساسیت بیشتری به ماجرا نگاه می‌کردند. رییس سازمان فضای سبز شهرداری از شهروندانی که شاهد ماجرا بوده‌اند و گزارش نداده‌اند گلایه دارد: «‌آن لحظه‌ای که این درختان را هرس می‌کردند خیلی افراد دیده‌اند اما بی‌تفاوت رد شده‌اند. شهروندان باید آگاه شوند و از کنار چنین مسایلی ساده رد نشوند.» وی در ادامه افزود: «یک کیلومترکه از شهر بیرون برویم متوجه می‌شویم واقعا در دل کویر زندگی می‌کنیم و حیف است فضای سبزی که با زحمت زیاد به اینجا رسیده افراد برای منافع شخصی‌شان ارّه بردارند و به جان درخت بیفتند». سعیدی بزرگ‌ترین دغدغه فضای سبز شهر را نگهداری از آنها می‌داند: «‌باید مواظب باشیم که فضای سبز از بین نرود، بعد به دنبال توسعه و احداث فضای سبز جدید باشیم.» وی در ادامه گلایه از شهروندان گفت: «‌مردم دنبال بهانه هستند که فضای سبز را تخریب کنند. در صورتی اولین منافع درخت به خود افراد می‌رسد. روزانه چندین و چند مورد از قطع درختان توسط شهروندان برای منافع شخصی داریم که شبانه درختان را قطع می کنند یا تخریب می‌کنند. جالب این است که هیچ کس را هم نمی‌توانیم متقاعد کنیم که این کار اشتباه است و هیچ منطقی جز منافع شخصی‌شان پشت این قضایا نیست. باید به جایی برسیم که وقتی شخصی به فضای سبز آسیب می‌رساند بقیه جلوی این کار را بگیرند یا به مراجع اطلاع دهند».

- با این شیوه هرس، درخت در درازمدت از بین می‌رود

قيمت گذاشتن روي يك موجود زنده كار سختي است. اگر قرار باشد سبزي و زيبايي يك درخت و چشم‌اندازهاي بديعي را كه خلق مي‌كند و یا نقشش را در رفع آلودگی هوا با چرتكه حساب كنيد، شايد نشدني باشد. اما شايد روي آوردن به عدد و رقم براي اثبات ارزش درختان براي آنهايي كه براي محيط زيست ارزشي غير از اين قایل نيستند، تنها راه باقي مانده باشد. به عقیده رسول تاتلی کارشناس‌ارشد کشاورزی، یک درخت تا به سن 15 سالگی برسد حدود 20 میلیون تومان هزینه دارد که با توجه به شرایط کم‌آبی شهرستان جایگزینی درختانی که قطع می‌شوند به نوعی غیرممکن است. تاتلی که در حال حاضر مسئول واحد فضای سبز یکی از شرکت‌های مجموعه گل‌گهر است، درباره هرس درختان با گونه خاص(کاج توپی) در فصل مناسب گفت: «هرس سوزنی برگ‌ها در فصول سرد سال غیر‌اصولی بوده و بهتر است هرس این گونه درختان در فصول رشد و نسبتا خنک سال انجام شود. بهترین زمان هرس سوزنی برگ‌ها خصوصا هرس فرم دهی اوایل بهار و پاییز است. از هرس فرم‌دهی در این فصل سال جدا بایستی پرهیز شود چراکه این گونه هرس باعث ضعف درخت و در دراز مدت از بین رفتن آن می‌شود». تا به حال آن‌قدر درباره عوارض نابودی محیط زیست و قطع درختان صحبت شده است که هر سخنی، در حکم تکرار مکررات و خسته‌کننده است. حالا دیگر کسی نیست که نداند «درختان ریه‌های شهر هستند» یا «محیط زیست به نسل آینده نیز تعلق دارد» امید است این گزارش تلنگری باشد به شهروندان و مسوولان این حوزه. حیات درختان با حیات ما در هم آمیخته است. درختان برای حفظ حیا‌ت خویش از اره‌های شهروندان خودخواه و غیرمسئول ابزاری ندارند. ما می‌توانیم با احساس مسئولیت از آنها دفاع کنیم.