سه شنبه, 01 آبان 1397

هفته‌نامه شماره 533: 30 مهر 1397

جای خالی عزاداری یکپارچه در فرهنگ آیینی سیرجان

 محمد احمدزاده

هفته گذشته مراسم پر‌شور تاسوعا و عاشورای حسینی(ع) در سیرجان با شور و حالی بهتر از هر سال برگزار شد و شکی نیست که همه مردم شهر از همه سلایق و علایق و فارغ از عقاید و گرایش‌های گوناگون، به سوگواری پرداختند. سرپرست سازمان تبلیغات شهر تعداد هیئت‌های عزادار حسینیه ثابت در شهر و روستا را بیش از 250 هیئت اعلام کرد که با احتساب هیئت‌های خانگی و... بیش از این تعداد است. شکی نیست که این تعداد حسینیه نشانه‌ای از ارادات و محبت مردم این مرز و بوم به امام‌حسین(ع) است اما از زاویه‌ای دیگر سازماندهی و یکپارچه‌سازی سوگواری حسینی در افق 10 ساله آینده کاری دشوار و گاه غیر ممکن به نظر خواهد رسید. در حسینیه اعظم زنجان، همه مردم شهر و مهمانان و مسافران زیر یک علم به عزاداری می‌پردازند و این شهر با قربانی کردن بیش از 10 هزار راس گوسفند به دومین قربان‌گاه جهان اسلام پس از منا تبدیل شده است. در شهر بم پس از زلزله، همه مردم در میدان مرکزی شهر آیین سوگواری حسینی را به جا می‌آورند اما یکپارچگی در عزاداری حسینی(ع) در شهر ما زمانی به افسانه‌ای بدل می‌گردد که کوشش مسئولان برای عزاداری زیر یک پرچم واحد به نتیجه نرسید. از 250 هیئت رسمی اگر حداقل 100 هیئت را در مرکز شهر سیرجان فرض نماییم، مسئولان مذهبی شهر باید فکر و برنامه اساسی «میان‌مدتی» برای یکپارچه‌سازی مکان و حذف سلایق شخصی افراد از شیوه برگزاری مراسم سوگواری حسینی در شهر بنمایند؛ چرا که مطمئنا در چند سال آینده کوچه مرحوم حاج‌رشید و سایر کوچه‌های مرکز شهر، ظرفیت و گنجایش برگزاری عزاداری شهر 300 هزار نفری را نخواهد داشت. البته امسال هم این نیاز کاملا احساس می‌شد خصوصا وقتی که در ساعت خاصی مانند ظهر عاشورا تعداد معتنابهی برای ورود به منزل حاج‌رشید در نوبت بودند. ایراد بعدی بر شیوه عزاداری حسینی(ع) در شهر ما تقدم شور مداحی بر وعظ و نصیحت در خطابه و منبر است. مطمئنا از طریق وعظ و خطابه، بسیار بهتر می‌توان پیام‌های قیام حسینی را به گوش دوست‌داران آن حضرت رساند و نتیجه مجموعه این اقدامات به اینجا ختم گردیده که به جای اینکه شاهد عزاداری شبیه حسینیه اعظم زنجان یا سوگواری حسینی مردم بم باشیم، روز‌به‌روز شاهد رشد رقابت‌ سیستم‌های صوتی هیئت‌ها و البته رقابت حنجره‌ای مداحان شهر باشیم. آفت اصلی آیین سوگواری حسینی در کشور ما سوق‌دادن این آیین به سمت یک «عزاداری سکولار» و «فارغ از دغدغه‌»‌ی رفع معضلات اجتماعی و دردهای جامعه است. امام‌حسین در شروع نهضت هدف از قیام خود را «اصلاح امت جدش» و فلسفه قیام خویش را «پرهیز دادن جامعه از پلیدی‌ها» عنوان می‌نمایند که نشان از دغدغه و دردمندی امام شیعیان برای اصلاح جامعه بیمار آن روز دارد.