جمعه, 25 آبان 1397

هفته‌نامه شماره 536:  21 آبان 1397

برای کنترل بحران آب موتورپمپ‌ها از اول آبان خاموش می‌شوند

شروع خاموشی موتورپمپ‌ها

 گروه خبر

آب قصه هزار غصه این روزها‌ست. رییس جهاد کشاورزی می‌گوید برداشت محصول پسته در سال جاری از سطح ۴۲هزار و۷۴۱ هکتار باغات پسته شهرستان به میزان ۲۶۰۰ تن انجام شده است. اگرچه در کاهش تولید پسته امسال بحران آب عامل اصلی نبوده است اما بسیاری از کشاورزان معتقدند اگر وضعیت آب به همین منوال باشد تا 10 سال آینده پسته‌ای وجود نخواهد داشت. 

 پسته به 10 سال دیگر نمی‌رسد

اداره آبیاری که از سال‌ها پیش برای جبران منابع آب، خاموشی موتور پمپ‌های کشاورزی را در دستور کارش قرار داده است، امسال خاموشی را به 50 روز افزایش داده است. اگرچه بعضی از کشاورزان مخالف خاموشی موتور پمپ‌های کشاورزی هستند و معتقدند خاموشی باعث خشک شدن درختان‌شان می‌شود اما یکی از کشاورزان منطقه زیدآباد می‌گوید: خاموشی موتور پمپ‌ها تاثیر آنچنانی بر درختان پسته ندارد، چون درخت خواب می‌رود. او درباره‌ی دلیل اعتراض بعضی کشاورزان می‌گوید ؛«بعضی کشاورزان آب‌شان را می‌فروشند، و چون در این چند ماه امکان فروش آب را ندارند، معترض می‌شوند. خیلی از کشاورزانی که به صورت دلسوزانه دارند کار کشاورزی انجام می‌دهند اعتقاد دارند خاموشی موتور پمپ‌ها به نفع‌شان است و آب زیادی برای تابستان‌شان ذخیره‌ می‌شود. خیلی از کارشناسان باغداری معتقدندخاموشی تاثیر آنچنانی روی درختان ندارد.» او که باغ پسته‌اش در زیدآباد قرار دارد می‌گوید؛ «متاسفانه خیلی از درختان پسته در زیدآباد دارند خشک می‌شوند البته اینکه بگوییم یک باغ پسته کامل خشک شده است، نیست. از هر باغی یک تعداد درخت دارد خشک می‌شود، عمده دلیل خشک شدن درختان بحث خشکسالی است. در کنارش یک سری آفت‌هایی که سال گذشته درختان زدند و عامل دیگر هم ثمر خیلی زیاد درختان در سال گذشته بود.» او تاکید دارد؛ با این وضعیت آب قطعا 10 سال آینده پسته نخواهیم داشت؛ یعنی اگر شرایط آبی ما تا 5-6 سال آینده تغییری نکند و بارش خوبی نداشته باشیم تا 8-9 سال آینده پسته نخواهیم داشت و اصلا به 10 سال نمی‌رسیم. 

 بحران آب بهتر نشده است

اداره آبیاری سیرجان برای کنترل بحران آب روش‌های زیادی از جمله خاموشی موتورپمپ‌ها، نصب کنتورهای هوشمند و تعدیل پروانه‌ها را در دستور کارش قرار داده است، اقداماتی که رییس اداره آبیاری از آن‌ها به عنوان کارهای بسیار پرتنش و سخت یاد می‌کند و معتقد است اگر در این برهه همه دست به دست هم ندهند، کشاورزی‌مان کامل نابود می‌شود. محسن اسدی معتقد است وقتی بحران آب بهتر نشده مجبوریم راهکار سخت‌گیرانه‌تری را اعمال کنیم؛ «چهار سال است خاموشی موتور پمپ‌ها را در دستور کار قرار دادیم، سال اول یک ماه و از سال دوم به بعد 45 روز گذاشتیم، امسال 50 روز گذاشتیم. چون بحران آب بهتر نشده است. اگر دلسوز خودمان و آینده شهرمان هستیم باید این سختی را تحمل کنیم.» اسدی می‌گوید: «سال‌های قبل خاموشی‌ها یک مرحله‌ای بود، امسال دو مرحله‌ای کرده‌ایم؛ 30 روز و 20 روز. مرحله اول از اول آبان شروع می‌شود و تا پایان آبان‌ماه و مرحله دوم از اول بهمن تا 20 بهمن ادامه دارد.» به گفته‌ی اسدی خاموشی موتور پمپ‌ها تاثیری بر درختان ندارد؛ «شاید این 45 روز اگر درخت آب نخورد دو درصد به آن لطمه بخورد. اما وقتی موتور پمپ‌ها را خاموش می‌کنیم از آن فاجعه‌ای که 15 سال بعد قرار است اتفاق بیفتد جلوگیری می‌شود». او ادامه می‌دهد؛ «اصلا قبول ندارم خاموشی 45 روزه باعث خشک شدن درخت می‌شود. ممکن است درصد جزیی آسیب وارد کند، اما زیاد نیست. دو هفته پیش جلسه‌ای با رییس جهاد کشاورزی در مورد خاموشی‌های امسال داشتیم، ایشان هم بر این عقیده بود که آسیب جدی وارد نمی‌شود و انجام خاموشی خیلی بهتر از انجام ندادن آن است. به هر حال ما چاره‌ای جز این نداریم. دو تا راه داریم یا کلا محصول پسته نداشته باشیم یا امسال دو درصد روی محصول پسته‌مان تاثیر بگذارد».

 ده هزار و 500 هکتار از باغات پسته سیرجان خشک شده‌اند

رییس جهادکشاورزی سیرجان با بیان اینکه سال گذشته 35 هزار تن پسته در سیرجان داشتیم، می‌گوید: اما امسال 2600 تن پسته داریم که نزدیک 600 تن بصورت کال و2 هزار تن هم بصورت محصول خشک برداشت شد. عملا نسبت به سال گذشته زیر 10 درصد تولید پسته‌مان بود. این فقط مربوط به سیرجان نبود  بلکه کل استان کرمان زیر 10 درصد تولید داشت.» وی این ادعا که پسته سیرجان تا 10 سال آینده نابود می‌شود را قبول ندارد؛«نه صحیح نیست.اگر برای آب که روز به روز دارد کیفیت و کمیت آن‌ کم می‌شود تدبیری نکنیم شاید وضع‌مان از این بدتر هم شود.» به گفته‌ی محمودآبادی در سیرجان 43 هزار هکتار باغ پسته وجود دارد؛« نزدیک 8500 هکتار باغ طی سه چهار سال گذشته خشک شده‌اند، دو هزار هکتار هم امسال خشک شدند حدود 10 هزار و 500 هکتار از باغات پسته خشک شدند. باغات خشک‌شده بیشتر در حومه شهرستان، پوزه خون، کفه‌ی‌نمک و... بودند.» محمودآبادی معتقد است عمده دلیل مشکل خشک شدن باغات پسته آب است. او سپس در مورد خاموشی موتورپمپ‌های کشاورزی می‌گوید: «این‌جور نیست که خاموشی ضرر نداشته باشد ما بین گزینه بد و بدتر یکی را باید انتخاب کنیم ولی ما در حقیقت داریم تدبیر می‌کنیم اینکه در زمستان و پاییز  نیاز آبی‌ درخت کمتر است.» او در مورد انتخاب زمانبندی که کمترین آسیب به درخت وارد شود، می‌گوید: «این تصمیم در جلسه‌ی شورای حفاظت از منابع آب گرفته می‌شود که یکی از اعضای تاثیرگذارش جهادکشاورزی است. ما حتی قبل از آنکه جلسه‌‌ی شورای حفاظت از منابع آب تشکیل شود کارگروه‌های کارشناسی را گذاشتیم، مردم را دعوت کردیم، با آن‌ها ارتباط گرفتیم. چون امسال ما محصول نداشتیم یک‌ماه زمان خاموشی موتور پمپ‌ها را جلوتر آوردیم که درخت یک تنش رطوبتی بخورد و زودتر خزان کند که اگر سرمای زودرسی داشتیم درخت به خواب رفته باشد که کمترین آسیب به درخت وارد شود.» وی افزود: «خاموشی را دو مرحله‌ای کردیم. چون 45 روز در یک نوبت زیاد بود آمدیم در دو نوبت 30 روز و 20 روزه قرار دادیم، موعد یک ماهه از اول آبان شروع می‌شود و دوره دوم از اول بهمن آغاز می‌شود، بهمن را مشروط بر این گذاشتیم که انشالله باران رحمت الهی بیاید و اوضاع خوب باشد و خود کشاورزان برای خاموشی استقبال کنند. یعنی دوره دوم مشروط است.» او با بیان اینکه هزینه‌های آبیاری تحت فشار در سال 97به شدت بالا رفته است، می‌گوید: امسال هم سال کم‌محصولی بود ولی ما مردم اسراف‌کننده‌ای هستیم. می‌دانیم اوضاع‌مان چه می‌شود و به جای اینکه بیاییم هزینه‌های زندگی‌مان را کمتر کنیم و در تولید سرمایه‌گذاری کنیم، این کار را نمی‌کنیم. ما مسئولیتی به جزو ترویج نداریم، یعنی اهرم اجرایی خاصی دست ما نیست. هیچ کجای دنیا ‌چنین نیست. برای ترویج فرهنگ باید سیاست‌هایی باشد که مردم را به این سمت متعهد کند که این راه را بروند که این کار بشود، من اعتقادم بر این است که در سیرجان کسی نیست که از مزایای این طرح و ظرفیتی که جهادکشاورزی ایجاد کرده است خبردار نباشد. در سیرجان نزدیک به 11 هزار و 500 هکتار از باغات ما تحت پوشش آبیاری تحت فشار هستند.» 

محمودآبادی معتقد است آبیاری تحت فشار در میزان و کیفیت محصول بسیار تاثیر دارد؛«امسال باغاتی که آبیاری تحت فشار را اجرا کرده بودند از تغییرات دمایی کمترین آسیب را دیدند الان مزرعه آقای شریف واقعا عالی بود و کمترین خسارت را دیده بود.»