مراحل تدوین مسئولیت‌های اجتماعی
 پاسارگاد: امین شول‌سیرجانی روزنامه‌نگار هم در شب سوم در مورد مراحل تدوین مسئولیت‌های اجتماعی در یک شرکت صحبت کرد. او گفت در یک کسب و کار نباید سود ما به جامعه آسیب بزند. ما باید در قبال سودی که می‌بریم تعهدات اجتماعی را بپذیریم. به گفته‌ی شول در عین حال عمل به مسئولیت اجتماعی منجر به پایداری کسب و کار می‌شود.
وی گفت: شرکتی که درآمدزا باشد، به پایداری اقتصادی رسیده باشد و می‌خواهد به مسئولیت اجتماعی عمل کند چه باید بکند؟ چه موانعی پیش روی مدیران شرکت است؟
شول ادامه داد: اول باید استراتژی را مشخص کنیم. بعد به یک تفاهم بین مدیران بالا‌دست و میانی نیاز داریم. باید همه‌ی مدیران به این موضوع برسند و یک تعریف مشترک از مسئولیت اجتماعی داشته باشند.
بعد باید بدانیم ذی‌نفعان ما یعنی افرادی که از کسب و کار ما اثر مستقیم یا غیرمستقیم می‌پذیرند چه کسانی هستند. جدول شناسایی ذی‌نفعان را طرح کنیم. ذی‌نفعان شرکت‌ها با هم متفاوت است. باید وزن هر یک از ذی‌نفعان را مشخص کرد. هر موردی از ذی‌نفعان مشکلات خودش را دارد. نمی‌توان نسخه مشابه مسئولیت‌های اجتماعی پیچید. موضوع مهم اینکه ذی‌نفعان با مشارکت جامعه محلی تعیین می‌شوند. مدیر‌عامل و اعضای هیئت‌مدیره نمی‌توانند ذی‌نفعان را مشخص کنند. با داده‌هایی که تسهیل‌گر جمع‌آوری می‌کند، وزن‌دهی مشخص می‌شود.
همه‌ی کسب و کارها که به پایداری اقتصادی برسند و تا یک حد، بزرگی داشته باشند، مسئولیت اجتماعی دارند. مثلا یک خشکشویی در تهران به اسم خشکشویی پاکان وجود دارد. این خشکشویی طرح تقدیم را اجرایی کرد که چه جوری با خشکشویی رفع فقر کنم. او فراخوان داد هر کسی لباس دسته دوم در حد نو دارد بیاورد به ما بدهد، ما با هزینه خودمان خشکشویی و بسته‌بندی می‌کنیم و به دست فقرا می‌رسانیم. 700 هزار دست لباس ارسال شد. یک تیم از داوطلبان تشکیل شد و آن تیم 400 هزار دست لباس را انتخاب کردند که خوب بودند. 400 هزار دست لباس را خشکشویی کردند و با یک متن بسته‌بندی کردند. آنها را به NGOهای مورد اعتماد دادند و آنها بین نیازمندان تقسیم کردند.
شول ادامه داد بعد از آنکه ذی‌نفعان را مشخص کردیم باید دو دسته مطالعات نظری و میدانی انجام دهیم. مطالعات نظری دنبال این موضوع می‌روند که مسئولیت‌های اجتماعی در دنیا چگونه هستند؟ کسب و کاری که مثل ما و در کشورهای شبیه ما هستند برای مسئولیت‌های اجتماعی چه کار کرده‌اند؟ فقط باید با سازوکارها آشنا شویم.
مطالعات میدانی هم باید در سطح کارکنان، سهامداران، دولت و مردم باشد. مطالعه پیچیده‌ای است که باید بدانیم که نگاه ذی‌نفعان به ما چیست. همچنین چالش‌های شرکت‌ها در مسئولیت‌های اجتماعی را شناسایی کنیم.
گام بعدی ضرورت‌ها و اولویت‌ها است. ما باید چالش‌ها، فرصت‌ها و تهدیدها را شناسایی کرده باشیم. باید بدانیم اولویت‌مان آب است؟ توانمندی جامعه محلی است؟ و... باید اولویت‌ها مشخص شود.
مرحله بعدی تدوین متن نهایی سند است. پس از تدوین، متن باید در بالاترین سطح سازمان تصویب شود. همه باید خودشان را ملزم ببینند که به آن عمل کنند. پس از آن باید دپارتمان مسئولیت‌های اجتماعی تاسیس شود.
شول ادامه داد: سه گام مهم بعد از تاسیس دپارتمان وجود دارد. اول اینکه سند نیازمند پایش و ارزیابی مستمر است. گام بعد اطلاع‌رسانی شفاف و مستمر است. باید جامعه مخاطب شناسایی شود و زبان ارتباطی آنها را پیدا کرد. گام آخر گزارش‌دهی است که با اطلاع‌رسانی متفاوت است. باید این گزارش دایما در سایت منتشر شود.
همچنین سند مسئولیت اجتماعی باید پویا باشد و دایم بازنگری شود. در بسیاری از شرکت‌های دنیا واحدی به اسم استراتژی وجود دارد که مسئولیت‌های اجتماعی زیرمجموعه این واحد است.
یکی از حاضرین در این نشست پرسشی را مطرح کرد، او گفت: در سیرجان هر موقع از مسئولیت اجتماعی صحبت می‌کنیم تمام نگاه‌ها به محدوده گل‌گهر است. چرا به شرکت‌های منطقه ویژه اقتصادی ورود نمی‌کنیم. این شرکت‌ها تعدادشان کم نیست و به محیط زیست و کارکنان‌شان آسیب می‌زنند. این که می‌گویید شرکت‌هایی که به پایداری اقتصادی برسند تا زمانی که به پایداری اقتصادی نرسیده‌اند را باید معاف از مسئولیت‌های اجتماعی بدانیم. برای این نوع شرکت‌ها چه سندی باید تهیه کرد.
امین شول در پاسخ گفت: اول باید بگویم هر کسی که منت می‌گذارد که ما اشتغال‌زایی کرده‌ایم حرف مفت است. هیچ سرمایه‌گذاری نباید منت بر جامعه داشته باشد. بسیاری کسب و کار راه انداخته‌اند با چالش‌های اقتصادی جدی مواجه هستند که نمی‌توانند به مسئولیت‌های اجتماعی فکر کنند. اول باید به فکر حل مشکلات اولیه‌شان باشند. یک موقع قوانین را نقض می‌کنند که باید پیگیری شود ولی خیلی از کسب و کارها در منطقه ویژه قوانین خاص خودشان را دارند. خیلی وقت‌ها این موارد جزو الزامات اولیه و جزو حفره‌های قانونی است. بنگاه باید به یک سطحی از پایداری رسیده باشد تا بتواند وارد چرخه مسئولیت‌های اجتماعی شود. البته این موضوع هم اهمیت دارد که برخی شرکت‌ها برای فرار از مسئولیت‌های اجتماعی وانمود می‌کنند به پایداری اقتصادی نرسیده‌اند.