دوشنبه, 27 آبان 1398

هفته‌نامه شماره 581:  20 آبان ۱۳۹۸

رییس اورژانس 115 در گفتگو با پاسارگاد:
امکانات بیمارستان را به منزل بیمار می‎بریم

 هدی رضوانی
اورژانس 115 یکی از واحدهای حیاتی در هر شهرستان به شمار می‎رود که جان بسیاری از افراد حادثه‌دیده در گرو سرعت، دقت و تخصص نیروهای آن است. رییس اورژانس 115 سیرجان میهمان این هفته پاسارگاد بود تا از فعالیت‎های این اورژانس برای مخاطبان بگوید:
مرگ خاموش یا همان گاز‌گرفتگی چگونه اتفاق می‎افتد؟
مسمومیت با مونوکسید‌کربن با شروع فصل سرما اتفاق می‎افتد. معمولاً سرما به صورت ناگهانی رخ می‎دهد و افراد به دلیل عدم مدیریت از قبل، اقدام به راه‎اندازی بخاری در همان لحظه می‎کنند و متاسفانه در اوایل فصل سرما آمار مسمومیت را کمی بالا می‎برد.
 برای جلوگیری از این مسمومیت چه باید کرد؟
افرادی که به تازگی می‎خواهند از منزلی استفاده کنند (مثلاً در قالب مستاجر) به هیچ عنوان به لوله‌های بخاری موجود اعتماد نکنند و آن‎ها را چک کنند که پرنده‎ای داخل لوله نیفتاده باشد. اتصالات بیرونی و داخل منزل را بررسی کنند. برخی بخاری‎های بدون دودکش که به صورت موقت استفاده می‎شوند، برای محیط‎های باز هستند نه داخل منزل. به هیچ عنوان درزهای موجود در منزل را کیپ نکنند. اگر لوله بخاری سرد بود قطعاً جریان خروج گازهای ناشی از سوخت در محیط پخش می‎شوند و باید به آن دقت کنند. مطمئن شوند لوله بخاری مکش کافی دارد و شعله بخاری مناسب است. برخی ساختمان‎ها که از پکیج مشترک استفاده می‎کنند باید خیلی دقت کنند چون رعایت نکردن نکات ایمنی توسط یک واحد می‌تواند سبب مسمومیت واحدهای دیگر هم شود. برخی ماشین را در فصل سرما در پارکینگ روشن می‎گذارند که یک مورد مسمومیت در این زمینه هم داشتیم. در صورت امکان از دستگاه‎های هشدار دهنده مونوکسید و دی‎اکسید‌کربن استفاده کنند. مونوکسید‌کربن یک گاز بی‎رنگ و بی‎بو است که تنها از روی علایم فرد مسموم قابل شناسایی است.
 علایم فرد مسموم چیست؟
علایم به سه دسته تقسیم می‎شوند. علایم اولیه در ابتدای مسمومیت رخ می‎دهند؛ مثل سردرد، سنگین شدن سر و سرگیجه که خیلی اوقات آن را جدی نمی‌گیرند. حتی علایم شبه سرماخوردگی و آنفولانزا ممکن است رخ دهد و فرد را گمراه کند. اما اگر با گذشت زمان علایم می‎تواند به حالت تهوع، استفراغ و ضعف بروز یابند. ضربان قلب و تنفس بالا می‌رود و در صورت عدم خروج فرد از محیط آلوده می‎تواند باعث کما و تشنج شود که علایم نهایی هستند و آسیب‌های مغزی و قلبی به فرد وارد می‌کنند و علایم شبه‌پارکینسون به وجود می‌آورند. همچنین خطر سکته قلبی را در افراد افزایش می‌دهند چرا که مونوکسید‌کربن ۲۴۰ برابر اکسیژن قابلیت ترکیب با هموگلوبین در خون را دارد و به عروق کرونر قلب اکسیژن کمتر می‎رسد و افرادی که مستعد سکته قلبی هستند را بیشتر درگیر می‌کند. می‌توان گفت مهم‌ترین و اولین کاری که در مسمومیت با مونوکسید و دی‎اکسید‌کربن باید انجام شود این است که فرد را از محیط آلوده خارج کنند. اگر علایم شدید نباشد فرد در کمتر از نیم ساعت می‎تواند به زندگی عادی برگردد، در غیر این صورت فرد نیاز به درمان با اکسیژن خواهد داشت. افراد در صورت ابتلا از سرمای محیط بیرون نترسند و از محیط آلوده خارج شوند. حتماً با اورژانس تماس بگیرند به ویژه زنان باردار چرا که عوارض شدیدی روی جنین خواهد داشت. متاسفانه مردم زیاد سهل‎انگاری می‌کنند. افراد فکر می‌کنند اگر گوشه‌ای از در و پنجره باز باشد گرما از منزل خارج می‌شود در حالی که حتی در خانه‎هایی با متراژ زیاد، کیپ بودن تمامی درزها و در و پنجره‎ها عامل حادثه شده. چند سال قبل در سیرجان چنین اتفاقی افتاد و متاسفانه پدر، مادر و دو فرزند خانواده فوت شدند. این تصور اشتباهی است که از بخاری بدون دودکش استفاده کنند و بگویند که از پنجره خارج می‌شود. حتماً باید از دودکش استاندارد به حالت H استفاده کنند که یک متر بالاتر از سقف باشد.
 از سال گذشته تاکنون چند نفر دچار گاز گرفتگی و مسمومیت شده‎اند؟
سال گذشته ۲۳ مورد مسمومیت با مونوکسیدکربن در سه‌ماهه زمستان داشتیم و شش مورد در شش‌ماهه اول سال ۹۸. بیشتر آن‎ها در منازل و تعدادی هم در چادر اتفاق افتاده که از سوخت فسیلی استفاده کردند که این اقدام هم بسیار خطرناک است. همشهریان از کپسول‎های خوراک‎پزی به هیچ عنوان برای ایجاد گرما در منزل استفاده نکنند. اجاق گاز را به هیچ عنوان برای گرمایش روشن نگذارند و به خاطر یک سرماخوردگی ساده و ایجاد محیط گرم سلامت خود و خانواده‎شان را به خطر نیندازند. فرد مسموم تا لحظه فوت کاملا درک می‎کند که در حال مرگ است و متاسفانه هیچ کاری از دستش بر نمی‎آید. اوایل فصل سرد شیوع مسمومیت را داریم. افراد بخاری‌ها را هر ۶ ماه یک بار باید سرویس کنند. افرادی که از پکیج استفاده می‌کنند آن را داخل آشپزخانه نصب نکنند، اتصالات آن هم باید حتما چک شود.
 آیا مورد منجر به فوت هم داشتید؟
خیر. اگر هم بوده به اورژانس اعلام نشده.
 بسیاری از مردم از دیر رسیدن اورژانس سر صحنه گلایه دارند، آیا این گلایه به شما منتقل شده و چقدر آن را قبول دارید؟
بله. برخی موارد به ما انتقال داده شده. بیشتر در مواردی این اتفاق می‌افتد که اعزام به صورت همزمان رخ می‌دهد و مجبوریم آمبولانس‎ها را بعد از پایان ماموریت به محل فوریت اعزام کنیم. قبول می‎کنم بعضی موارد ممکن است تاخیر هم وجود داشته باشد اما در حالت عادی بر اساس سیستم اتوماسیونی که داریم آمبولانس‎ها به محل اعزام می‌شوند.
 میانگین زمان حضور اورژانس سر صحنه چقدر است؟
میانگین اعزام در سیرجان 9/6 دقیقه و استاندارد کشوری ۸ دقیقه است.
 خیلی مواقع میانگین زمانی رعایت نمی‌شود و اورژانس دیرتر می‎رسد ؟
نُرم شهری این میانگینی که وجود دارد زیر ۸ دقیقه است و در جاده ۱۵ دقیقه.
 آیا واقعا رعایت می‎شود؟ چون گاهی اوقات ثانیه‎ها برای نجات جان یک نفر مهم می‎شوند.
ما می‌گوییم زیر 8 دقیقه. وقتی متوسط شهری و جاده‌ای زیر 8 دقیقه است قطعاً شهری به زیر ۵ دقیقه می‌رسد.
 رفتار ترافیکی مردم با آمبولانس‎ها بهتر شده؟ موقع تردد آمبولانس در خیابان راه را باز می‎کنند؟
زمان رسیدن به محل به چند عامل بستگی دارد، یکی از عوامل تأثیرگذار ترافیک است. خوشبختانه فرهنگ‎سازی بسیار خوبی انجام شده و مردم نسبت به چند سال گذشته واقعا رعایت می‌کنند. مردم وقتی آژیر آمبولانس را می‌شنوند راه را باز می‌کنند اما متاسفانه ترافیک سیرجان خیلی بالاست و مردم اگر بخواهند هم نمی‌توانند سریع مسیر را باز کنند.
 و عوامل دیگر؟
محل فعالیت هم می‎تواند تاثیر داشته باشد و اگر دور از محل اعزام باشد رسیدن به تأخیر می‎افتد. در موارد هم‎زمان ممکن است در محدوده پایگاه شهری 1 فوریت رخ دهد اما پایگاه 1 ماموریت باشد، پایگاه شهری ۲ مجبور است اقدام کند که زمان‎بر است. طرف مثلا در ذهنش است که سمت بیمارستان کاشانی یک آمبولانس داریم، از چهارراه برق به ما زنگ می‌زند و توقع دارد کمتر از دو دقیقه به محل برسیم ولی وقتی آمبولانس ما ماموریت همزمان است و باید از درمانگاه مکی‎آباد بیاید قطعاً زمان بیشتری می‌برد. در موارد اورژانسی از پایگاه جاده‌ای هم استفاده می‌کنیم. زمانی که به خاطر ترافیک، شهر قفل می‎شود و چندین فوریت همزمان پیش می‎آید، آمبولانس‎های شهری زیدآباد، نجف‎شهر و هماشهر را در سیرجان استفاده می‎کنیم و در این مدت پایگاه‌های جاده‌ای دیگر، آن مناطق را پوشش می‌دهند. مثلاً پایگاه خانه‌سرخ به کمک هماشهر می‎آید. گاهی اوقات این طوری مدیریت می‌کنیم.
 آیا مزاحمت‌های تلفنی اورژانس هنوز پابرجاست؟
خوشبختانه مزاحمت‎های تلفنی کاهش یافته و نسبت به چند سال گذشته فرهنگ مردم خیلی خوب شده اما هنوز هم کمی وجود دارد.
 در طول ماه چه تعداد مزاحم تلفنی دارید؟
از ۲۵۰ تماسی که به طور متوسط دریافت می‌کنیم، حدود 5 تا 10 درصد آن‎ها مزاحم تلفنی هستند. بیشتر هم این کار توسط بچه‌ها انجام می‎شود که قصد مزاحمت ندارند و فقط تماس می‎گیرند. میزان تماس افراد بزرگسال کاهش داشته.
 تعداد تماس‎های واقعی در طول روز چند تا است؟
مثلا از امروز صبح تا ساعت 7 عصر ۱۴۸ تماس داشتیم که تا الان ۳۱ در مورد منجر به اعزام شده اما تا پایان شب به ۵۰ اعزام هم می‌رسد. در حالت کلی 300 تماس داریم که بیشتر آن‎ها مشاوره است.
 چه تعداد آمبولانس دارید؟
چهار تا اما به احتمال زیاد تا پایان سال به ۵ عدد هم می‎رسد.
 چه تعداد نیرو دارید؟
105 نیروی فوریت داریم.
 چه تعداد پایگاه اورژانس در شهرستان دارید؟ و در چه مناطقی؟
۱۵ پایگاه فعال شهری و جاده‌ای داریم. پایگاه‎های شهری اورژانس قدیم کاشانی، اورژانس قدیم امام رضا، درمانگاه مکی‎آباد و نجف‎شهر هستند و یک پایگاه جدید هم که قرار است اضافه شود.
 محل آن را جانمایی کرده‎اید؟
هنوز نه ولی به احتمال زیاد حوالی کوی پیکان باشد.
 مردم از فرسودگی آمبولانس‎های روستایی ناراضی هستند. برای تعویض آن‎ها برنامه‌ای دارید؟
کلیه شهرهای اقماری سیرجان (نجف‎شهر، خواجوشهر، زیدآباد، پاریز و بلورد) دارای پایگاه هستند در حالی که تا چند سال پیش فقط بلورد پایگاه داشت. از سال ۹۶ که دانشگاه علوم پزشکی مستقل شد کلیه شهرهای اقماری صاحب پایگاه شدند و به همین تعداد که افزایش پایگاه داشتیم، نیاز به آمبولانس هم داشتیم. از ابتدای سال 96، هفت آمبولانس جدید گرفتیم که دو تا به پایگاه‎های جدید (نجف‎شهر و زیدآباد شهری) دادیم. ماموریت‌های شهری بیشتر هستند و آمبولانس‎ها بیشتر فرسوده می‌شوند بنابراین اولویت را به شهری برای تعویض آمبولانس دادیم. تا یک ماه آینده دو آمبولانس هم به پایگاه‌های جاد‌ه‎ای (روستایی) خواهیم داد. وضعیت آمبولانس‌های اورژانس در حال حاضر خیلی مناسب است. ۲۳ آمبولانس داریم که ۷ تای آن‎ها جدید هستند. سه تا از قبلی‌ها هم جدید بودند. دو تا را هم فرستادیم اصفهان کاملاً بازسازی شدند و با آمبولانس نو هیچ تفاوتی ندارند. عملاً بالاتر از ۵۰ درصد آمبولانس‎های ما نو هستند.
 مردم توقع دارند وقتی به اورژانس زنگ می‎زنند بیمارشان تحت هر شرایطی بهبود یابد و در صورت هرگونه اتفاق آن را قصوری از سوی ماموران اورژانس تلقی می‎کنند، درست است؟
در یک طرح آموزش همگانی حدود ۱۰ هزار نفر را آموزش دادیم و هنوز هم ادامه دارد. همین قضیه را می‌خواهیم به شهروندان اطلاع دهیم که بلافاصله پس از تماس آن‎ها با اورژانس، باید اول وضعیت و شرایط بیمار خود را به طور کامل شرح دهند و به دادن آدرس اکتفا نکنند. خیلی اوقات می‎توان تلفنی کارهای زیادی را برای بهبود حال بیمار انجام داد تا زمانی که آمبولانس برسد. شهروندان صبور باشند و با دقت علایم بیمار خود را شرح دهند تا کارشناسان ما بتوانند با پیش‌زمینه قبلی امکانات و خدمات بهتری را به بیمار ارایه دهند. خیلی از امکاناتی که در آمبولانس‎ها داریم کمتر از اورژانس بیمارستان نیست. تمام تلاش‌مان را می‌کنیم. اگر ضروری باشد بیمار را به بیمارستان منتقل می‌کنیم. شروع درمان با اورژانس پیش‌بیمارستانی و تکمیل آن در اورژانس بیمارستان است. امکانات بیمارستان را به منزل بیمار می‎بریم و زمان می‎خریم برای بیماران خاص به ویژه سکته‎های قلبی و مغزی. هر کاری لازم باشد برای درمان انجام می‌دهیم و این طور نیست که بخواهیم بیمار را از سرمان باز کنیم. ....
 شده مردم به همین دلایل با ماموران‌تان زد و خورد داشته باشند؟
بله. ماه گذشته درگیری داشتیم، البته درگیری فردی نبود ولی شیشه‌های آمبولانس را شکسته بودند. در حالت کلی هم درگیری داشتیم که همه را از طریق مراجع قضایی پیگیری کردیم. تکنیسین فوریتی که در شرایط بحرانی و ناامن کار می‎کند قرار نیست توهین بشنود و اگر برخوردی صورت گیرد در صحنه کاری به فرد نداریم و بیمارشان را منتقل می‌کنیم ولی از طریق مراجع قضایی پیگیری می‌کنیم. مسئولان قضایی هم تاکید دارند که این موارد را گزارش دهیم و تا الان به خوبی همکاری کردند. ما دوست نداریم کسی آسیب ببیند ولی این وظیفه ماست افرادی را که برای آسایش مردم کار می‌کنند مورد حمایت قرار دهیم تا برای کارشان انگیزه داشته باشند.
 از ابتدای سال چند ماموریت داشتید؟
متوسط ۵۰ تا ۵۵ مورد ماموریت منجر به اعزام در روز داریم که در ساعات اوج تقاضا مثلاً از 4 عصر تا پایان شب ماموریت‌های همزمان پیش می‌آید. متوسط ۱۵۰۰ مورد در ماه و بیش از ۱۰ هزار ماموریت از ابتدای سال داشتیم که توسط سیستم اتوماسیون برای ما قابل ثبت و مشاهده است.
 و چندمورد منجر به فوت شدند؟
در شش ماهه نخست امسال، 24 مورد در صحنه و 22 مورد را هم به بیمارستان رساندیم ولی فوت شدند متاسفانه.
 مهم‌ترین عامل اصلی فوت این افراد چیست؟
چندین عامل نقش دارند اما عامل اصلی اشتباهات فردی در سوانح رانندگی است که باید در این زمینه‌ها فرهنگ‌سازی شود. امسال متاسفانه حوادث منجر به فوت در سیرجان نسبت به سال گذشته خیلی بیشتر شده بود. در سامانه هم اشتباهات فردی مثل سبقت و سرعت غیرمجاز بسیار تاثیر گذار است.
 در موارد اعزامی خودکشی هم داشتید؟ چه تعداد؟
بله. داشتیم ولی اجازه بدهید آمار خودکشی را به شما ندهیم. اینکه بگوییم چند نفر خودکشی کردند شاید کمک زیادی نکند. بهتر است به جای آن روی مسایل روانشناختی کار کنیم مخصوص نوجوانان. در بزرگسالان بیشتر در خانم‌ها خودکشی صورت می‌گیرد اما در آقایان موارد موفق‌ بیشتر است. باید دلایل این اقدام ریشه‎یابی شود و خانواده‎ها به جوانان بها بدهند. روی مسایل روانی مردم باید کار کرد. اگر موردی مربوط خودکشی ناموفق پیش بیاید بلافاصله طرف را به واحد بهداشت‌و‌روان معاونت بهداشتی ارجاع می‌دهیم تا فرد و خانواده‎اش تحت مشاوره قرار بگیرند و این اتفاقات دیگر تکرار نشود.
 از ابتدای امسال چند نوزاد در آمبولانس اورژانس متولد شدند؟
دو مورد
 اگر تلفن ۱۱۵ یک زمان قطع شود برای اینکه مردم به شما دسترسی داشته باشند چه می‎کنید؟
از اردیبهشت سال جاری سیستم ارتباطی ما به فیبر نوری منتقل شد و ارتباط آنالوگ مرکز قطع و به ارتباط دیجیتال تبدیل شد. قبلا فقط خط تلفن بود اما الان هم تحت تاثیر خطوط برق هستیم و اینترنت. در زمینه برق، بیمارستان قدیم امام رضا موتور برق دارد. اورژانس هم UPS دارد که در صورت قطعی برق این دو بلافاصله برق مورد نیاز را تامین می‎کنند. قطعی آن‌چنانی نداریم، مگر قطعی داخل سیستم باشد که اگر هم باشد بلافاصله UPSها و موتوربرق فعال می‎شوند. ماه گذشته یکی دو قطعی داشتیم. خیلی اوقات ممکن است فیبر نوری در منطقه جواب ندهد. سیستم ما کاملاً دیجیتال است و تماس‌ها پایدارتر شده‎اند و قطعی نسبت به قبل خیلی کمتر شده. با تلفن مستقیم خود با آتش‎نشانی، پلیس و هلال‎احمر هماهنگ هستیم و همشهریان گرامی در صورت قطع تلفن اورژانس ۱۱۵ با واحدهای آتش‎نشانی، پلیس و هلال‎احمر تماس بگیرند. این سه ارگان پیام همشهریان را به ما منتقل می کنند و بلافاصله اقدام می‎کنیم. مکاتبه‎ای با مخابرات استان داشتیم قول مساعد دادند که طی یکی دو هفته آینده سیستم‎های آنالوگ ما را فعال کنند که اگر زمانی سیستم دیجیتال قطع شد بتوانیم با تلفن پاسخگوی مردم باشیم.
 پیش آمده که خودتان با اورژانس تماس بگیرید و از آن کمک بخواهید؟
برای خودم خیر اما مواردی بوده که در مسافرت بودم و افرادی که در مسیر دچار سانحه شدند با اورژانس تماس گرفتم که برای کمک به آن‎ها اقدام کنند.