جای خالی منافع ملی و فعالیت تشکیلاتی در انتخابات
این حال عجب با که توان گفت؟
- بابک حسینی زحمتکش
آدم‌ها را باید در سفر شناخت و جامعه را در انتخابات. صحنه‌ی انتخابات گوناگون، از رییس‌جمهوری گرفته تا مجلس و شوراهای شهر و روستا نشان‌دهنده ی میزان آگاهی مردم و تربیت سیاسی و اجتماعی جامعه است. در انتخابات اخیر در گفت‌و‌گو با مردم و با بررسی نتایج، آسیب‌های مهمی قابل شناسایی است. از جمله؛ نگاه منفعت‌طلبی شخصی به انتخابات و دیگری نگاه خُرد و نزدیک‌بین به مسایل اجتماعی.
در روزهای تبلیغات انتخاباتی با مردم گفت‌وگو می‌کردم و نظرشان را درباره‌ی جنبه‌های مختلف انتخابات می‌پرسیدم. در آن میانه، یک جوان کاسب با حمایت از یک کاندیدا امیدوار بود مالیات‌اش کاهش یابد، ناآگاه و بی‌توجه به این که رقم مالیات‌اش در مقایسه با مالیات حقوق‌بگیران بسیار ناچیز بود. دیگری کارشناس شرکتی بود که از چنبره‌ی مدیران بالادستی و پارتی‌بازی و لابی‌گری‌شان ناراضی بود و امیدوار بود رییس‌جمهوری جدید مصدر کار آید و با تغییرات اتوبوسی مدیران، شاید مجالی هم برای او فراهم شود. یکی هم که از تحریمی‌ها بود خیلی رک و پوست‌کنده می‌گفت انتخابات هیچ تاثیری بر زندگی‌اش ندارد و دیگی که برای او نمی‌جوشد، گو سر سگ در آن بجوشد!
در انتخابات شوراهای شهر و روستا هم تکلیف یکسره بود. فارغ از بازار بورس انتخاباتی و پول‌هایی که در سطح شهر شناور و تاثی‌گذار بود، مردم یا از سر رفاقت و آشنایی یا با نگاه طایفه‌یی رای می‌دادند؛ باشد که راه‌یابی آشنای‌شان به شورا روزی دستگیرشان شود و با پارتی از رانت شورا و شهرداری برخوردار شوند.
گاهی خواسته‌ها و منافع شخصی مردم چنان زیاد بود که از خود می‌پرسیدم؛ در این میانه جای منافع ملی کجاست؟ سهم منافع ملی در مطالبات مردم چیست؟ رییس‌جمهور جز خواسته‌های ما چه تاثیر دیگری در سرنوشت کشور خواهد داشت؟ چرا مردم از خود نمی‌پرسند؛ رفیق یا قوم و خویش‌مان که دوست داریم وارد شورا شود چه توانایی‌هایی دارد و چه نقشی در آینده‌ی شهرمان بازی خواهد کرد؟ چرا منافع شخصی ما بر منافع جمعی سبقت می‌گیرند؟ نگاه خُرد نزدیک‌بین از کجا و چه هنگام جای دیدگاه کلان عاقبت‌اندیش نشسته است؟
 سال‌هاست که مفهوم منافع ملی در ایران مهجور مانده و ملیت ایرانی در سایه‌ی مفهوم ایدئولوژیک امت اسلامی قرار گرفته است و معتقدان به این ایدئولوژی سعی کرده‌اند ملیت ایرانی و نمادهای آن را در تضاد با اعتقادات مذهبی مردم قرار دهند. حتا گاهی تا آن جا پیش رفته اند که ملی‌گرایی را که در همه جوامع جهان افتخار‌آمیز است، شبه‌جرم قلمداد کنند. گاهی هم ملی‌گرایی و نمادهای ملی مورد دستمالیِ استفاده‌ی ابزاری و ریشخند برخی سیاستمداران قرار گرفته‌اند، چنان‌که در دولت احمدی‌نژاد شاهد آن بودیم. از این روی برخی دولتمردان و مردم ما با مفهوم منافع ملی غریبه‌اند و اثری از آن در رفتارهای اجتماعی و سیاسی ما دیده نمی شود.
تاثیر متقابل نگاه خرد مردم به انتخابات در میدان مجلس شورای اسلامی و شوراهای شهر و روستا به شکلی واضح‌تر قابل مشاهده است. مردم عیار نمایندگان مجلس ملی را تنها با فعالیت‌های اقتصادی و عمرانی آنان در سطح حوزه‌ی انتخابی‌شان می‌سنجند و تحلیل مردم برای رای دادن به کاندیداها این است که برای شهرستان چه کرده؟ فارغ از این که دیدگاه او در بعد کلان و قانونگذاری چه تاثیری بر سرنوشت ملت می‌تواند داشته باشد. از این روی بخش مهمی از توان نمایندگان صرف لابی‌گری با وزرا برای جذب بودجه‌ی بیش‌تر و کشاندن صنایع و قابلیت‌های تجاری و اشتغال‌زا به سوی شهر خود می‌شود، بی‌توجه به این که چه عواقب و تاثیرات اجتماعی، فرهنگی، زیست‌محیطی و... می‌تواند داشته باشد.
این آسیب‌ها در شهرستان‌های کوچک بیش از کلان‌شهر‌ها دیده می‌شود چرا که محرومیت‌ها در شهرستان‌ها، مطالبات رفاهی و اقتصادی را به وجود می‌آورد و همچنین مسایل طایفه‌یی و قومی در محیط‌های کوچک بیش‌تر حاکم هستند. همچنین به خاطر ضعف و کم‌کاری احزاب و تشکل‌ها در شهرستان‌های کوچک دیدگاه‌های کلانِ ملی و فرامنطقه‌یی نتوانسته محلی از اعراب داشته باشد. فعالیت‌های برخی تشکل‌ها در شهرستان‌ها مانند فعالیت بنگاه‌های اقتصادیِ فصلی است که فقط در موسم خاصی دور هم جمع می‌شوند و خرده فعالیتی می‌کنند و پس از پایان فصل پراکنده می‌شوند.
با بررسی نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری و شوراهای شهر و روستا در شهرمان در می‌یابیم که نمی‌توان با قاطعیت گفت که پیروزی روحانی در سیرجان حاصل فعالیت اصلاح‌طلبان بوده است چرا که مردم در انتخاب اعضای شورا با بی‌توجهی از کنار فهرست ائتلاف آنان گذشتند. باید بگوییم پیروزی روحانی در سیرجان گوشه‌یی از خیزش اجتماعی ملت ایران و تحت تاثیر آگاهی پدید آمده از شبکه‌های اجتماعی بود. وقت آن رسیده که اصلاح‌طلبان سیرجان فعالیت‌های خود را واکاوی و آسیب‌شناسی کنند و مانند یک تشکل واقعی و با راهکار‌های واقعی و موثر به فعالیت مستمر بپردازند تا بتوانند در دوره‌های بعد انتخابات مجلس و شورای شهر به پیروزی دست یابند.