سه شنبه, 31 مرداد 1396

هفته‌نامه شماره 479: 30 مرداد 1396

گزارش پاسارگاد از اخذ هزینه ثبت‌نام در دوره پیش‌دبستانی
هزینه بالای تحصیل قبل از مدرسه
- بتول بلالی
« اگر کسی پول نداشته باشد بچه‌اش باید توی درس و مدرسه کم بیاورد؟ پیش‌دبستانی مثل قصه‌ی دارا و ندار شده، هر که دارد بچه‌اش را می‌فرستد و ما که نداریم، نمی‌فرستیم.» این سخن مادری‌ست که موفق نشده کودک‌اش را به دلیل نداشتن هزینه، در دوره پیش‌دبستانی ثبت‌نام کند .یا باید قید پیش‌دبستانی را بزند و کودک‌اش بدون آموزش وارد دبستان شود یا با هزار مکافات هزینه را جورکند.
از کجا  800-700 هزار تومان بیاورم
شیما 6 ساله دلش می‌خواهد مانند بچه‌های فامیل، مدرسه برود. مادرش برخلاف او نمی‌داند خوشحال باشد یا ناراحت؛ «بررسی کردم پیش‌دبستانی1 چندان کارایی برای شیما نداشت. امسال هم برای پرداخت شهریه پیش‌دبستانی 2 با مشکل مواجه هستیم.» او از مشکلاتش می‌گوید؛ «برای ثبت‌نام خانه 30 میلیون تومان بدهکاریم و تمام حقوق‌مان بابت اقساط و بدهی تمام می‌شود.» او گاهی وقت‌ها شیما را با خود سر کار می‌برد؛ «هزینه‌ی مهدکودک و سرویس زیاد است؛ از کجا بیاورم 800-700 هزار تومان بدهم تا بچه‌ام درس بخواند. به چند غیرانتفاعی رفتم. نرخ‌ها بالا بود و گفتند باید شهریه را کامل بپردازی. به آموزش و پرورش مراجعه کردم، مسئول غیرانتفاعی گفت باید حتما پیش‌دبستانی را برود.گفتند می‌توانی ترم تابستان ثبت‌نامش کنی شهریه‌اش کم‌تر است. اما نگفتند چقدر،  بالای شهر شهریه‌ پیش‌دبستانی بالای یک میلیون تومان است.» او ادامه می‌دهد: «ما هم مدرسه رفتیم ولی یک قران هزینه برای خانواده‌‌مان نداشتیم حالا بچه‌ی ‌من هنوز مدرسه نرفته باید برای چهارتا شعر و بازی کردن، میلیونی هزینه کنیم.» مادر دیگری که برای ثبت‌نام فرزندش در پیش‌دبستانی با مشکل رو‌به‌رو‌ بوده، می‌گوید: «پیش‌دبستانی1 ثبت‌نامش نکردم. پیش‌دبستانی 2 را هم با اقساط نه ماهه دادم.» مادر دیگری می‌گوید: «به من گفته‌اند اگر بچه‌ات پیش‌دبستانی نیاید بی‌سواد می‌ماند. پیش‌دبستانی‌های پایین‌ شهر شهریه‌هاشون پایین‌تره ولی محیط آن‌جا خوب نیست».
نرخ‌ پیش‌دبستانی مهد‌کودک‌ها بالاتر از بقیه پیش‌دبستانی‌ها
«پیش‌دبستانی» سه نوع است؛ پیش‌دبستانی مهدکودک‌ها، پیش‌دبستانی مدارس غیرانتفاعی و مراکز مستقل پیش‌دبستانی. از این میان نرخ پیش‌دبستانی مهد‌کودک‌ها بالاتر است. مهتاب حسینی رییس بهزیستی سیرجان گفت: «طبق ماده 26 قانون آموزش، بخشی از خدمات دولت از جمله آموزش کودکان زیر 6 سال به بخش خصوصی داده شده است و بهزیستی مجوز آموزش به کودکان زیر 6 سال و زیر دبستان را دارد.» معصومه مهرابی کارشناس امور کودکان بهزیستی نرخ پیش‌دبستانی مهدکودک‌ها را بر‌اساس ستاره‌دار بودن آن‌ها از لحاظ کیفیت متغیر اعلام کرد و گفت: «مهد کودک‌های یک ستاره ماهیانه 000/110 تومان، دو ستاره 000/140 تومان و سه ستاره 000/170 تومان است.» میترا سلطان‌احمدی موسس مهد‌ کودک نادیا معتقد است: «پیش‌دبستانی برای بچه از نظر هوشی و اجتماعی خوب است و بهتر است کودک این دوره را بگذراند.» او گفت: «یک‌سری کودکان از طرف بهزیستی معرفی می‌شوند که شهریه آن‌ها رایگان است. همچنین بر‌اساس ساعتی که بچه در مهد می‌ماند، نرخ‌ها از 100 تا 140 هزار تومان در ماه متغیر است.» اگرچه نرخ مهدکودک‌های سه ستاره ماهیانه 170 هزار تومان است اما آن‌ها از قرار ماهیانه 000/185 تومان به خانواده‌ها اعلام می‌کنند. به گفته‌ی مدیران آن‌ها، این شهریه‌ی بالا به دلیل امتیازات ویژه‌ای مانند: کلاس‌های فوق‌برنامه، لباس، لوازم‌التحریر، کپی، صبحانه، میان‌وعده و هزینه‌ی بازدیدهای درون‌شهری و برون‌شهری است که به این شهریه اضافه شده است.
بچه‌ای که پیش‌دبستانی نرفته مبتدی است
. مسئول یک دبستان غیر‌انتفاعی گفت: «علی‌الحساب یک میلیون تومان می‌گیریم برای ثبت‌نام و مابقی شهریه در طول سال گرفته می‌شود.» از نظر او گواهی پیش‌دبستانی برای ثبت‌نام الزامی است. نرخ این مدرسه سال قبل 000/900 تومان بوده و امسال بالای یک میلیون تومان است. مدیر دبستان غیرانتفاعی دیگری هم دوره‌ی پیش‌دبستانی را برای کودک لازم دانست و گفت: «بچه‌ای که پیش‌دبستانی نرفته مبتدی است و در یک‌سری مسایل در کلاس اول عقب می‌ماند و گیر می‌کند اما بچه‌ای که پیش‌دبستانی رفته، اطلاعات اولیه را دارد.»
 مدیر یک مرکز مستقل پیش‌دبستانی نرخ سال قبل را 000/720 تومان اعلام کرد و گفت: «قیمت‌ها بر ‌اساس شرایط فیزیکی محیط و آموزشی که به کودک داده می‌شود، فرق می‌کند».
امسال شهریه 15 الی 20 درصد بالاتر می‌رود
به گفته‌ی سرافراز صفی‌پور کارشناس مسئول مدارس غیردولتی و پیش‌دبستانی سیرجان، غیر از مهد کودک‌هایی که پیش‌دبستانی دارند، 120 مرکز مستقل پیش‌دبستانی و 60 مرکز ضمیمه شامل دبستان‌های غیر‌انتفاعی که پیش‌دبستانی دارند، در سیرجان وجود دارد. وی نرخ شهریه سال گذشته را از 000/786 تومان تا 000/888 تومان و در روستاها از 000/494 تا 000/550 تومان اعلام کرد. او گفت: هنوز نرخ شهریه امسال مشخص نیست و 15 تا 20 درصد افزایش خواهد داشت. وی متغیر بودن نرخ‌ها را بر‌اساس شرایط خاص، کیفیت کار و قدمت مراکز پیش‌دبستانی دانست و گفت: «هرچند برخی جاها برای جذب دانش‌آموز ممکن است نرخ‌ها را پایین بیاورند. با این حال مردم باید مطالبه‌گر باشند و هنگام ثبت‌نام بگویند شهریه‌ (با امضای اداره و رییس آموزش و پرورش) را کجا زده‌اید و اگر نرخ بالا است، دلیل آن را جویا شوند».
گذراندن دوره‌ی پیش‌دبستانی اجباری نیست
 اکبر محیا‌پور رییس آموزش و پرورش سیرجان گذراندن دوره‌ی پیش‌دبستانی و آموزش‌های قبل از دبستان را اجباری ندانست و گفت: «بر دوره‌ی پیش‌دبستان تاکید داریم اما اجبار نداریم. آموزش مهارت‌های پیش‌دبستانی به آموزش دبستان کمک می‌کند. بچه‌هایی که پیش‌دبستانی نمی‌روند در پایه‌ی اول ضعیف‌ترند.» وی گفت: «بچه‌ای که با خمیر و کار‌های دستی و قیچی کار می‌کند، ماهیچه‌هایش هماهنگی پیدا کرده و زودتر در نوشتن راه می‌افتد.» او گفت:« برای دانش‌آموزان روستایی و مناطق فقیر‌نشین و دانش‌آموزانی که خانواده‌های‌شان توان مالی ندارند یک دوره 45 روزه آموزشی با عنوان ترم تابستان، در شهریور ماه با شهریه محدود می‌گذاریم.» محیاپور گفت: «کسانی که به علت دوری راه در این دوره هم شرکت نمی‌کنند، برای کلاس اول دبستان ثبت‌نام می‌شوند و این‌جور نیست که بچه‌ای که پیش‌دبستانی نرفته است از تحصیل باز بماند.» او در جواب این سوال چرا در مدارس دولتی پیش‌دبستانی وجود ندارد، گفت؛«تقریبا ده سال است که پیش‌دبستانی در مدارس دولتی نداریم. از زمانی که پایه‌‌ی ششم دبستان اضافه شد با کمبود فضای آموزشی در سراسر کشور مواجه هستیم و امکان وجود پیش‌دبستانی در مدارس دولتی وجود ندارد. حتی آموزگار پیش‌دبستانی نداریم و قبلا از آموزگاران ابتدایی برای این دوره استفاده می‌کردیم.» در آینده پیش‌دبستانی اجباری می‌شود
محیاپور از اجباری شدن پیش‌دبستانی طی سال‌های آینده خبر داد و گفت: «طبق یک‌سری تعهدات بین‌المللی قرار است پیش‌دبستانی در آینده اجباری شود و در این صورت جزو آموزش‌های رایگان است». وی در مورد فضای نا‌مناسب مهد‌کودک‌ها برای پیش‌دبستانی هم اظهار کرد: «اقداماتی در دست اجرا است که پیش‌دبستانی‌ از مهدکودک‌ها جدا شود»
اگرچه مسئولان آموزش‌و‌پرورش صحبت از اجباری بودن پیش‌دبستانی ندارند، اما برآیند صحبت‌های‌شان نقش پررنگ پیش‌دبستانی در آستانه‌ی ورود به دبستان، مشخص است. در بسیاری از کشورهای دنیا آموزش ابتدایی نه تنها رایگان بلکه اجباری است. بر طبق اصل سی‌ام قانون اساسی ایران، دولت موظف است وسایل آموزش و پرورش رایگان را برای همه‌ی ملت تا پایان دوره متوسطه فراهم سازد. همچنین بر طبق بند دوم اصل سوم قانون اساسی؛ دولت موظف است همه‌ی امکانات خود را در مورد آموزش و پرورش رایگان برای همه‌ در تمام سطوح تسهیل کند. آیا با مجوز دادن به مراکز پیش‌دبستانی و ورود برخی کودکان قبل از دبستان به این مراکز، کودکانی که به دلایلی مثل مسایل مالی تحت آموزش پیش‌دبستانی قرار نمی‌گیرند، تبعیض آموزشی محسوب نمی‌شود؟ پیش‌دبستانی‌های امروز همان کلاس‌های آمادگی دوره‌های نه‌چندان دور مدارس دولتی هستند که همیشه یک کلاس و آموزگار مختص آن‌ها بود.