پنج شنبه, 02 شهریور 1396

هفته‌نامه شماره 479: 30 مرداد 1396

:  از مشکلاتشان به پاسارگاد گفتند
خانه‌خراب شدیم
- گروه‌شهر
«قرار بود خانه‌مان آباد شود اما خانه‌خراب شدیم» این سخن واحد سپرده‌گذاران موسسه مالی و اعتباری کاسپین است. رؤیای دریافت سودهای چند میلیونی خیلی زود برای مردمی که به امید آن راهی مؤسساتی چون فرشتگان یا آرمان شدند، سراب شده است.  قرار بود با گرفتن سودهای بالا زندگی خود را تکانی بدهند، اما در دامی افتادند که زندگی‌شان را زیر و رو کرده است. در واقع دادن سودهای بالا نقطه آغاز ماجرای مؤسسه‌های غیرمجاز است.
 تعاونی اعتباری فرشتگان در سال 77 با عنوان «شرکت تعاونی اعتبار شهید هاشمی مشهد» در این شهر پا گرفت؛ این مؤسسه از اواخر دهه 80 و با اقدام بانک مرکزی برای ساماندهی مؤسسه‌های غیرمجاز در فرآیند ادغام با دیگر تعاونی‌ها قرار گرفت. فرشتگان که توانسته بود در این مدت هشت هزار میلیارد تومان جذب کند، در دوره‌ای با ادغام برخی تعاونی‌های دیگر تحت پوشش آرمان فعالیت می‌کرد و سرانجام سپرده‌گذاران آن تحت پوشش مؤسسه کاسپین رفتند. آذرماه پارسال دادستان تهران اعلام کرد فرشتگان برای پاسخگویی به مطالبات سپرده‌گذارانش 4 هزار میلیارد تومان کسری دارد و از آن زمان مشتریان فرشتگان هر از چند گاهی مقابل مؤسسه کاسپین تجمع می‌کنند تا راهی برای رسیدن به دارایی‌های خود بیابند. خیلی از آن‌ها امیدی به برگشت سرمایه‌شان هم ندارند. افرادی که زندگی‌شان پس از انحلال فرشتگان مختل شده است.  در بین سپرده‌گذاران کاسپین افرادی به قول خودشان زندگی‌شان نابود شده و به روز سیاه نشسته‌اند.
یکی از سپرده‌گذاران خانواده افشار است. برای گفت‌وگو با این خانواده در عصر جمعه راهی انتهای شهرک نصر می‌شوم، وارد خانه که می‌شویم چندنفر برای عیادت از مردخانه آمده‌اند. او گوشه‌ای نشسته‌ است و حرفی نمی‌زند، اصلا نمی‌خندد و به یک جا خیره شده است. دو پسر نوجوان خانه هم گوشه‌ای نشسته‌اند و زمانی مادر در حال روایت داستان زندگی‌شان است فقط نگاه می‌کنند. «خیلی از سپرده‌گذاران مثل ما اینقد مشکل ندارند ما زندگی‌مان نابود شده است.» او زندگیش را این چنین روایت می‌کند؛ «تمام زندگی‌مان مغازه‌ای بود در خیابان آیت‌الله سعیدی که فروختیم و سپرده کردیم تا از طریق آن بتوانیم خرج زندگی‌مان را درآوریم. الان 9 ماهه به ما سود ندادند، تمام قبض‌های‌مان روی هم شده، اجاره 7 ماهه پرداخت نشده است، ماهی 700 تومان باید اجاره خانه بدهیم، خب از کجا بیاوریم». او به داستان ورشکستگی شوهرش اشاره می‌کند؛« شوهرم مغازه خرازی و پلاستیک داشت، پس از چند سال ورشکست شد گفتیم چاره‌ای نیست مغازه را می‌فروشیم. پول مغازه را در موسسه فرشتگان پس‌انداز کردیم». او ادامه می‌دهد؛ «تمام خرج‌مان از همین راه بود. چون شوهرم بعد از ورشکستگی ناراحتی اعصاب شدید گرفت و توانایی کار نداشت. او در این مدت نزدیک به 40 کیلو وزن کم کرده است، نه غذا می‌خورد، نه حرف می‌زند، و وضعیت‌اش روزبه‌روز بدتر می‌شود.» او با بیان اینکه چند بار صاحب‌خانه وسایل‌مان را بیرون ریخته است،گفت: «رفتیم مشکل‌مان را به صاحب‌خانه گفتیم می‌گوید حالا مشکلات‌تان حل می‌شود و بنده خدا فعلا پای ما ایستاده است، مدام به او می‌گوییم امروز و فردا پول‌مان را می‌دهند» وی افزود؛ «من خودم 4-5 ماهه آرایشگاه زدم اما اینقد آرایشگاه در سیرجان زیاد است که کرایه آرایشگاهم را هم نمی‌توانم در بیاورم.» او آهی می‌کشد و می‌گوید: «سال‌ها شوهرم شاگرد بود، بعد مغازه خرید و صاحب‌مغازه شد، بعد از چندسال ورشکست شد.» او با اشاره به سود بالای فرشتگان گفت؛«زمانی پول‌مان را سپرده کردیم سود 28 درصد می‌دادند و ماهی دو سه تومان سود می‌دادند، درواقع با دادن سود  بالا مردم را جذب می‌کردند».
یکی دیگر از سپرده‌گذاران کامیونش را 500 میلیون فروخته و در سال 93 در موسسه فرشتگان سپرده کرده است. او در مورد آخرین وضعیت فرشتگان،گفت:« قرار است سود دریافتی از سال 94 را از اصل پول کسر شود، همچنین 10 درصد از اصل پول هم نگه می‌دارند و با این اوصاف 50 درصد از پول مردم سوخت می‌شود.  مثلا شما سال 94 تا الان هرچه سود گرفتید از مانده حساب شما کسر می‌کنند حتی امکان دارد مبلغ‌تان صفر هم بشود.» او گفت: «من به خاطر مجوز بانک مرکزی به این موسسه اعتماد کردم. الان می‌گویند موسسه فرشتگان منحله بوده و نمی‌بایست سپرده جذب کند، سوالم این است اگر منحله بوده و شما می‌دانستید چرا اجازه کار غیرقانونی دادید؟ چرا جلویش را نگرفتید؟ چرا حساب‌های بانکی‌اش را مسدود نکردید؟ کلا بانک مرکزی دارد دروغ می‌گوید تمام نامه‌ها و اسنادش هست. حالا که آقای سیف به این مشکلات بر خورده است گفته ما به این موسسه مجوز مشروط دادیم، حالا مردم که نمی‌دانستند مجوز مشروط داده شده، آن‌ها به سایت مراجعه می‌کنند و می‌بینند در سایت نوشته شده موسسه مجاز، روی همین اطمینان کردند، اینکه پشت پرده چه قرار و مداری گذاشتند به خودشان ربط دارد.» او با بیان اینکه شعبه‌های سیرجان با پافشاری مردم و حمایت دادستان پلمپ شد، گفت: «در جلسه‌ای هم که با حضور دادستان و فرماندار بود این تصمیم گرفته شد. در واقع یکی از معدود شهرهایی هستیم که دادستان چنین دستوری داده که واقعا باید از دادستان تشکر کرد».  یکی دیگر از سپرده‌گذاران زنش بیمار است و سال 94 باغی در جاده کرمان داشته و آن را به قیمت 24 میلیون تومان فروخته و 20 میلیون را در موسسه فرشتگان سپرده کرده است. او در جواب اینکه گفتند سپرده‌های زیر 20 میلیون را در کرمان پس می‌دهند، گفت: «الان ما 20 میلیون داشتیم چند ماه سود گرفتیم، ماهی 450 هزار تومان، مثلا شده 5 میلیون، الان که می‌خواهند اصل پول‌مان را بدهند می‌آیند 5 میلیون را کسر می‌کنند 15 تومان می‌دهند. ما این پول را قبول نمی‌کنیم. چرا ما باید ضرر کنیم؟ افراد دیگری اختلاس کردند، دزدی کردند و سرمایه مردم را خوردند و رفتند، ما باید جواب بدهیم. او گفت؛ «من راننده مینی‌بوس هستم. ماهی 700 هزار تومان حقوقم است. همسرم ناراحتی ریه دارد و ریه‌اش از کار افتاده و احتیاج به عمل دارد، زمین را فروختم که پول عمل خانمم را تامین کنم. اما وقتی رفیتم تهران، دکترش رفته بود آمریکا، گفتند تا 6 ماه ایران نمی‌آید گفتیم تو این مدت پول را بگذاریم تو یک بانک و سود بگیریم که اگر هزینه عمل‌مان بالا رفت مشکلی نداشته باشیم».
یکی دیگر از سپرده‌گذاران خانمی‌ست که سرپرست خانواده است: «‌خانه‌ای داشتیم که 200 میلیون فروختیم و در موسسه فرشتگان سپرده کردیم، می‌خواستم با پول سپرده و وامی که می‌گیرم برای خودم و دو پسرم  خانه بخرم، اما سرمایه‌ام رفت. برای خرجی‌مان در خانه یک پزشک کار می‌کنم. هر روز می‌رویم مقابل کاسپین تجمع می‌کنیم اما پول‌مان را نمی‌دهند، دیگر چقدر گریه و زاری کنیم؟ ما سود نمی‌خواهیم همان اصل پول ما را بدهند. اصلا اگر ندارند بگویند ماهی 50 هزار تومان والله اینجور هم راضی هستیم.»
شهباز حسن‌پور نماینده سیرجان در این رابطه گفت: «در این موضوع حق با مردم است. بانک مرکزی تخلف و اشتباه کرده است. یک کسی که بخواهد به صورت غیرمجاز نانوایی بزند می‌روند جلویش را می‌گیرند مگر می‌شود یک موسسه در یک کشور چندین شعبه داشته باشد و کسی مسئول نباشد. به هر صورت دولت بایستی پاسخگوی مردم باشد.» او ادامه داد: «بنده این مشکل را در ستاد مبارزه با مفاسد اقتصادی مطرح کردم، آنجا تصمیم گرفته شد به کار این عزیزان رسیدگی شود و تا سقف 20 میلیون تومان را بدون کسر وجه و بدون هیچ مشکلی پرداخت شود.»  او در باره‌ی تکلیف سپرده‌های بالای 20 میلیون گفت: «برای مابقی قرار شد اموال 8 موسسه کاسپین شناسایی شود، همچنین قرار است بانک مرکزی به 20 مجوزی که قبلا برای کاسپین صادر شده، 60  مجوز دیگر اضافه کند تا این‌ها بتوانند با سرعت منابع جدیدی را اخذ کنند و با رویکرد و عملکرد جدید خودشان بتوانند پول مردم را پرداخت کنند.»
علیرغم تماس‌های متعدد و ارسال پیامک به فرماندار متاسفانه ایشان پاسخ پاسارگاد را نداد.