بازار پر رونق لوازم تحریر
- پاسارگاد
روزهای پایانی شهریور با حس و حال تکاپو و آماده شدن برای شروع مدارس گره خورده است. بخشی از این جنب‌و‌جوش همواره در این مقطع از سال در بازار لوازم‌التحریر و وسایل مدرسه قابل مشاهده است. همه ساله فروش لوازم‌التحریر از نیمه اول شهریور آغاز و تا اوایل مهرماه ادامه دارد. مغازه‌های لوازم‌التحریر این روزها در سطح شهر شلوغ‌تر از هر زمان دیگری هستند و دانش‌آموزان و والدین برای فرزندان‌شان در مقاطع تحصیلی پایین‌تر به دنبال تهیه لوازم مورد نیاز برای شروع مدرسه هستند. البته شاید بتوان بر روی واژه «وسایل مورد نیاز» قدری تامل کرد. چون با گذری به مغازه‌های لوازم‌التحریر انبوهی از متنوع‌ترین وسایل و لوازمی را مشاهده می‌کنیم که دست‌کم در نگاه اول بسیاری‌شان چندان ضروری به نظر نمی‌رسند و بیشتر جنبه فانتزی و تزیینی دارند اما به نظر می‌رسد که اتفاقا همین لوازم فانتزی و غیرضروری طرفداران زیادی دارند و از فروش نسبتا بالایی برخوردارند.
وارد یکی از مغازه‌های لوازم‌التحریر می‌شوم. فروشنده والدین را راهنمایی می‌کند؛ «فرزندتان کلاس چندم است؟» «کلاس پنجم». «دست‌کم سه تا 100 برگ، یکی دو تا 80 برگ و دو سه تا 50 برگ لازم دارد» فروشنده به پاسارگاد می‌گوید: «ایرانی‌ها اکثرا با بچه‌ها برای خرید می‌آیند اما افغانی‌ها نه.90 درصد مشتری‌ها به انتخاب فرزندشان خرید می‌کنند».
در کنار لوازم‌التحریر اصلی، لوازم جانبی از قبیل لیوان، قمقمه، ظرف غذا و... هم به فروش می‌رسد. والدین مجبورند این اقلام را نیز بخرند. یکی از والدین می‌گوید: «دو تا جامدادی و 5 تا مداد، یک پاک‌کن و تراش و یک دفتر یادداشت کوچک با سه تا دفتر 80 برگ و یک دفتر نقاشی و یک دفتر املا گرفتم، 73 هزار تومان شده است. قیمت‌ها بالا است. تازه تمام بشوند دوباره باید بخریم».
محمد‌حسین در حالی در فروشگاه برای خودش لیوان انتخاب می‌کند که مادرش خواهر کوچکش را بغل کرده؛ از خوشحالی به خاطر لیوان وسط مغازه چرخ می‌زند؛ «این لیوان را به خاطر شکلش برداشتم».
کمی‌ آن‌طر‌ف‌تر پدری رمز کارت بانکی‌اش را می‌دهد تا پول خرید لوازم‌التحریر فرزندش را حساب کند؛«از قیمت‌ها سئوال نکردم فقط حساب کردم».پسرش می‌گوید: «دفتر ارزان خریدم چون فقط برای نوشتن است. وسایلی را هم که از پارسال دارم دیگر نمی‌گیرم».
لوزام‌التحریر پروین اعتصامی در خیابان بازار است. صاحبش می‌گوید: «همین دو هفته مردم خرید می‌کنند. بعضی بچه‌ها قانع می‌شوند وسایل ارزان بخرند و بعضی نه». مادری 4 بچه مدرسه‌ای دارد، بچه‌هایش مدام بهانه می‌گیرند؛«قیمت‌ها بد نیست. در حد توان‌مان می‌خریم. فعلا وسایل ساده می‌گیرم که راه بیفتند». فاطمه کلاس دوم می‌رود؛ «مامان قول بده سال دیگه از این‌ها برام بخری». مادر تعدادی برچسب هم برای دور مدادها می‌خرد تا گم نشوند. کنار آن‌ها خریدار دیگری است؛ «بابا چی می‌خوای هر کدام را دوست داری بردار» دخترک کلاس دوم دبستان است؛ «فقط مداد رنگی». پدر قیمت برایش مهم نیست. هرچه بچه‌ بخواهد، می‌خرد اما زن بغل‌دستی‌اش تخفیف زیادی می‌خواهد؛«انشاالله که ضرر نمی‌کنی 50 هزار تومان بیش‌تر کم نکن». مشتری دیگر پسری است که حین خرید ناگهان گریه می‌شود و به بیرون مغازه می‌رود. وقتی علت گریه کودک را می‌پرسم مادرش می‌گوید: «پسرم می‌خواهد برایش خودکار نخرم. می‌ترسد با خودکار نتواند بنویسد چون تا حالا با مداد می‌نوشته است».
وارد مغازه لوازم‌التحریر زرین‌خط می‌شوم. علی‌سینا امسال به کلاس اول می‌رود. مرتب به وسایل مغازه دست می‌‌زند. قمقمه‌‌ای برداشته که گران است. با برادرش هر دفترچه‌ای را خوش‌شان می‌آید، بر‌می‌دارند. پدرشان معتقد است اگر بچه از لوازم‌التحریر خوشش نیاید در طول سال تحصیلی زجر بکشد و بهره‌وری ندارد.«برایم مهم است که بچه‌هایم موفق شوند. هر چقدر هزینه شود اشکالی ندارد».
مهدی امسال شاگرد کلاس هشتم است. با مادرش سر خرید چانه می‌زند. صورتش را در هم می‌کشد و با پافشاری دفترچه یادداشت می‌خواهد. دفتری که مهدی برداشته، 4000 هزار تومان است اما مادر می‌گوید دفتر ارزان‌تری بردار. مادر مرتب وسایل مهدی را کم می‌کند؛ «این را لازم نداری، این یکی را هم داری». او جامدادی می‌خواهد و مادرش دوباره می‌گوید:«جامدادی پارسالت هنوز نو است».
یکی از فروشندگان گفت: «گاهی خانواده‌ها توان خرید ندارند و می‌‌روند. وقتی بچه‌ بهانه می‌گیرد او را دعوا می‌کنند و گاهی بچه کتک هم می‌خورد. خیلی‌ها جنس ارزان هم نمی‌توانند، بخرند اما برخی خانواده‌ها تا 500 هزار تومان هم خرید می‌کند. بعضی بچه‌ها لج می‌کنند و به حرف والدین گوش نمی‌دهند. هرچه می‌خواهند بر‌می‌دارند. آقای زرین‌خط می‌گوید:«برخی توان خرید حتی جلد کتاب را ندارند و بالاجبارجنس معمولی و ارزان می‌خرند». او در مورد قیمت متفاوت دفترچه‌ها گفت: «تفاوت قیمت بر‌اساس  طراحی و نوع کاغذ است».