چهارشنبه, 02 خرداد 1397

هفته‌نامه شماره 513: 31 اردیبهشت 1397

گزارش پاسارگاد از مشکلات جوانان برای گرفتن وام ازدواج

مسیر ناهموار وام ازدواج

- بتول بلالی

وام ازدواج از هفته گذشته به 15 میلیون تومان افزایش یافت. با اعلام بانک مرکزی سقف تسهیلات این وام از 10 میلیون تومان به 15 میلیون تومان تغییر یافت. واجدین شرایط این وام با ابراز خوشحالی از ثبت‌نام وام ده میلیونی صرف نظر کرده و در انتظار برای وام 15 میلیون تومانی هستند. باز‌پرداخت وام ازدواج 4 ساله و با کارمزد 4 درصد است که از تاریخ عقد تا 24 ماه بعد افراد می‌توانند برای دریافت وام ازدواج مراجعه کنند.

نحوه اقدام برای دریافت وام ازدواج

متقاضیان وام 10 میلیونی ازدواج بعد از ثبت‌نام در سایت بانک مرکزی و انتخاب یکی از بانک‌های ملی، صادرات، تجارت، ملت، سپه، رفاه کارگران، کشاورزی، مسکن، توسعه تعاون، پارسیان و قرض الحسنه مهر ایران می‌توانند برای دریافت این تسهیلات اقدام کنند. 

بانک مرکزی با اجرای طرح ضربتی وام ازدواج متقاضیان اگرچه صف این تسهیلات را کاهش داد اما گلايه زوج‌ها حاکی است افزایش اين وام نتوانسته آن‌ها را راضی کند؛ چرا که به جای منتظر ماندن در صف طولانی دریافت وام حالا باید در نوبت تاییدیه بانک‌ها بمانند.

در یکی از بانک‌ها کاغذی روی دیوار کنار مسئول اعتبارات نصب شده است که شرایط اخذ وام ازدواج را شرح داده بود؛ «ضامن بازنشسته، مستمری‌بگیر و نظامی قابل قبول نمی‌باشد.» ضامن یکی از بزرگ‌ترین مشکلات جوانان برای گرفتن این وام است. «ضامن کارمند نداریم و این کار ما را عقب انداخته است»، این حرف زوج‌های جوانی است که دل به گرفتن وام ازدواج خوش کرده‌اند. یک ضامن قراردادی یا مستمری‌بگیر برای آنان کفایت نمی‌کند. کم بودن مبلغ وام ازدواج یک طرف و منتظر ماندن برای تایید بانک و روال تكميل مدارك و آوردن ضامن از طرف ديگر زوج‌ها را نگران کرده است. از طرفی با اعلام وام 15 میلیونی بعید نیست علاوه بر مشکلات ضامن و گرفتن تاییدیه، باز هم انتظار در صف و قرار گرفتن در نوبت وام به مشکلات‌شان اضافه شود. 

- وام ازدواج 15 میلیونی هنوز به سیستم بانک اعلام نشده است

به گفته‌ی حمید‌رضا جهانشاهی رییس بانک ملت مرکزی وام ازدواج 15 میلیونی هنوز به به سیستم بانکی اعلام نشده و فعلا همان 10 میلیون تومان است؛ «خیلی‌ها صبر کردند سال 97 ثبت‌نام کنند تا  15 میلیون به آن‌ها تعلق بگیرد». وی افزود: تا به حال هر‌چه افراد به بانک معرفی شده‌اند وام دریافت کرده‌اند و این‌طور نبوده کسی به بانک معرفی شود و وام به او داده نشود؛ مگر این که کسی ضامن نیاورده یا ثبت‌نام کرده اما پیگیری نکرده است». او می‌گوید: «برای ضمانت وام باید هر نفر یک کارمند رسمی معرفی کند. حتی کارمندان شرکت‌ها را که قراردادی هستند، می‌پذیریم. کلا ضامنی که قابل پذیرفته شدن باشد مثلا کسی که حساب بانکی‌اش در این بانک هست و جواز کسب ‌دارد را می‌پذیریم.» به گفته‌ی وی 45 روز تا تکمیل مدارک و آوردن ضامن فرصت هست که در فاصله 5 روز الی یک هفته وام می‌گیرند. بعد از این موعد باید دوباره ثبت‌نام کنند.

- تعداد مراجعان زیاد است

این در حالی‌ست که کارمند یک کافی‌نت می‌گوید: «‌تقریبا روزانه 3 نفر و ماهانه 40 نفر برای ثبت‌نام وام ازدواج مراجعه می‌کنند. تاییدیه ثبت‌نام بستگی به بانک انتخابی دارد. یک بانک دو روزه تایید می‌کند و دیگری ممکن است تا یک ماه هم تایید نکند. برخی بانک‌ها سریع تایید می‌کنند مثل بانک‌های خصوصی. سایت بعضی بانک‌ها ممکن است در طول هفته یک بار باز شود. قبلا سایت فقط عصرها ساعت 5/2 تا 5/3 باز بود، الان بهتر شده ولی تعداد بانک‌هایی که روی سایت می‌آیند یکی دو دقیقه است و سریع قطع می‌شود. مشتری مرتب به کافی‌نت سر می‌زند یا خودش در منزل از طریق اینترنت چک می‌کند. بعضی‌ها مدارک‌شان را می‌دهند تا ثبت‌نام‌شان کنیم.»

زیدآبادی مسئول ثبت‌نام کافی‌نت آنلاین هم گفت: «بعضی بانک‌ها خیلی سخت‌گیری می‌کنند مثلا چندوقت پیش یک نفر رفته بانک [...] می‌گوید دیگر من را آن‌جا ثبت‌نام نکن خیلی سخت‌گیری می‌کنند. زیدآبادی گفت: باید موقع ثبت‌نام سریع کار کنی تا سایت بسته نشود. ماهیانه 20-30 تا ثبت‌نامی داریم».

شهروندی که برای ثبت‌نام وام ازدواج به کافی‌نت مراجعه کرده است، می‌گوید: بانک [...] اگر بودجه داشته باشد و آن جا هم آشنا داری ثبت‌نام کن وگرنه می‌افتی برای سال آینده. فردی که 6 ماه قبل عقد کرده و وام هم دریافت کرده بود، گفت: «برای ما خیلی سخت گرفتند یک معلم و بازنشسته تامین اجتماعی و یک نفر بازنشسته نظامی با نامه حسابداری بردم تا وامم را گرفتم. سه نامه حسابداری برای 20 میلیون وام گرفتند».

فرد دیگری با ناراحتی گفت: «بعضی بانک‌ها گیر زیاد نمی‌دهند و کار مردم را راه می‌اندازند اما بعضی بانک‌ها مثل بانک [...] از من 4 تا ضامن کارمند آموزش‌و‌پرورش می‌خواست. در فامیل ما یک معلم هم وجود ندارد، از کجا بیاورم؟»

- نحوه‌ی اطلاع‌رسانی بانک‌ها ضعیف است

ناخشنودی مردم از اطلاع‌رسانی درباره نحوه ثبت‌نام وام ازدواج زیاد است. حرف مردم این است که متاسفانه متصدیان بانک، وام‌گیرنده را توجیه نمی‌کنند. اطلاع‌رسانی بانک‌ها ضعیف است از زمان معرفی و گرفتن تاییدیه و مراجعه به شعبه یک ماه فرصت دارند تا مدارک و ضامن‌ها تکمیل و آماده شود وگرنه حذف می‌شوند و باید دوباره مراحل ثبت‌نام در کافی‌نت و گرفتن تاییدیه را طی کنند. 

محسن که برای وام ازدواج معرفی به بانک شده بود، از نحوه اطلاع‌رسانی بانک‌ها گلایه دارد: «به ما نگفتند اگر تا یک ماه مراجعه نکنی ثبت‌نام لغو می‌شود و دوباره باید به کافی‌‌نت مراجعه کنم و همان راه پر دردسر را طی کنم. برخی بانک‌ها می‌گویند ضامن باید در همین بانک حساب داشته باشد برخی اصل کارت ملی را می‌خواهند نه نامه ثبت‌احوال یا کپی کارت را». صاحب کافی‌نت دیگری می‌گوید: «تاییدیه وام ازدواج بستگی به بودجه بانک دارد. گاهی تا 8 ماه هم طول می‌کشد گاهی 5 تا 10 روز. سایت بانک‌ها هر روز باز نیست. گاهی ماهی یک بار سایت برخی بانک‌ها باز می‌شود. مثلا 10 روز است که سایت یک بانک باز نشده است». 

- برای گرفتن وم ازدواج سخت‌گیری نمی‌کنیم 

محمد‌علی ناصری‌نژاد رییس بانک سپه مرکزی در پاسخ به سئوال پاسارگاد درباره وام‌ ازدواج گفت: «بودجه وام منطقه‌ای است. امسال در استان کرمان بانک سپه تعداد زیادی وام ازدواج داده است. تا دی‌ ماه 96 کل بانک‌های سپه سیرجان 350 پرونده وام ازدواج را پرداخت کرده‌اند. الان دیگر بودجه‌ نداریم و چند نفر هم در نوبت ثبت‌نام هستند که می‌خواهیم بعد از سال به آن‌ها بدهیم تا وام 15 میلیونی بگیرند و اجحافی در حق‌شان نشود». وی درباره ضمانت وام توضیح داد: «برای وام ازدواج اصلا سخت‌گیری نمی‌کنیم. با یک ضامن هم برخی را تایید کردیم. چون ضامن‌ها ضعیف هستند، از وام‌گیرنده بیش از یک ضامن می‌گیریم. مثلا ضامن مستمری‌بگیر است. 50 درصد حقوق‌اش بابت وام پرداخت می‌شود». ناصری ادامه داد: «برخی اقشار خاص مانند خانواده ایثارگران، جانبازان و رزمندگان دو برابر وام می‌گیرند که وقتی یک ضامن با حقوق جانبازی معرفی می‌کنند، برای ضمانت کافی نیست و از هر نفر دو ضامن می‌گیریم ولی ضامن‌هایی که حقوق‌شان بالا باشد، یک ضامن کافی است. مثلا برای 40 میلیون تومان 4 تا ضامن می‌گیریم. همچنین ضامن نباید چک برگشتی یا بدهی معوقه داشته باشد». او گفت: «زمانی طرح ضربتی وام ازدواج اعلام شد، به همه که پرونده تشکیل داده بودند زنگ می‌زدیم بیایند و می‌گفتیم با یک ضامن هم قبول می‌کنیم». 

- هیچ‌کس در صف انتظار وام ازدواج نداریم 

ناصر صادقی رییس بانک ملی شعبه بازار می‌گوید: «در صف انتظار وام کسی را نداریم و از ابتدای سال 96 بیش از 100 نفر وام ازدواج گرفته‌اند. وقتی بانک مرکزی بودجه تخصیص داد، پس دلیل ندارد بگوییم اعتبار نیست، هرکسی که معرفی به بانک شود وام را می‌دهیم». به گفته‌ی او برای هر 10 میلیون تومان یک نفر ضامن معتبر کافی است؛ «گاهی یک ضامن برای سه نفر دیگر هم ضمانت کرده است چون یک چهارم حقوق وی به وام تعلق می‌گیرد. اگر ضامن اعتبار‌سنجی شود و استعلام‌ها درست باشد، قبول می‌کنیم».

اباذری مسئول اعتبارات بانک توسعه‌ تعاون عنوان کرد: «یک نفر ضامن کارمند رسمی با نامه حسابداری و فیش حقوقی کافی است حتی اگر قراردادی باشد قرارداد او بالای 3 و 5 سال باشد، ایرادی ندارد. اگر حقوق ضامن بالای 4 میلیون تومان باشد، برای ضمانت کفایت می‌کند اما اگر حقوقش کم باشد ضامن دیگری لازم است. ضامن با جواز کسب هم قبول می‌کنیم». به گفته‌ی وی بیش از 140 وام ازدواج در سال 96 در این شعبه داده شده است.

از نظر علیرضا عزت‌آبادی کارمند بانک ملی شعبه بازار دو نفر ضامن برای یک زوج کافی است و چون ممکن است زوجین از هم جدا شوند این دو ضامن باید ضامن هر دو نفر(آقا و خانم) بشوند.