سه شنبه, 20 آذر 1397

هفته‌نامه شماره 540:  19 آذر 1397

یاد‌نِوشت

- حجت ژاله: اول و دوم بهمن زادروز و سال‌مرگ دو تن از خداوندگاران زبان است. اولی فردوسی معمار کاخ سخن و دومی ابوالحسن نجفی ادیب معاصر و پیرایشگر سخت‌کوش ذهن و زبان. امسال اما هفته اول بهمن در سیرجان با مناسبت دیگری همراه بود؛ بزرگداشت و یادکرد مرحوم محمدحسین کوچکی. از این رو «یادنوشت» از پیوند رازناک «بهمن» با زبان نقبی می‌زند به روزنامه‌نگاری ادبی زنده‌یاد آقای کوچکی که فردوسی وار دادخواه و خِردوَرز بود و نجفی‌طور  اصیل و دقیق.

یادداشت‌نویسی مطبوعاتی ژانری ادبی-هنری است که رسانه مکتوب را در انتقال پیام به قصد پرورش شهروند و ارتقای فرهنگ عمومی یاری می‌دهد؛ و علاوه بر این به قول مرحوم کوچکی در یکی از بهترین یادداشت-هایش «کاربردی از ادبیات در متن زندگی روزمره» است. یادداشت‌نویس ذهن و زبان جامعه را می‌گسترد و ویراستار خطاهای فکری و زبانی را می‌پیراید. آن‌چنان که فردوسی اسلوب زبان را استوار می‌کند و اندیشه بنیاد می‌نهد؛ و آن‌طور که ابوالحسن نجفی با کتاب مشهورش «غلط ننویسیم» وسواس ویراستاری را بر وسوسه‌ی بازیِ سبک‌سرانه با زبان چیره می‌کند. مرحوم کوچکی در آن یادداشت می‌نویسد: «به نظر می‌رسد نثر جدید آن‌طور که باید و شاید به مخاطبین شناسانده نشده است... امروزه در کتب درسی حداقل در جنبه‌ی کاربردی ادبیات دیگر پرداختن تنها به نثر بیهقی، مبالغه فردوسی، تغزل حافظ، عرفان مولوی و شناخت حقیقت و مجاز و... کافی نیست بلکه این ضرورت به شدت احساس می‌شود فراگیران با مقوله‌هایی از قبیل فیلم‌نامه، نمایش‌نامه، مقاله، داستان، نقد تحلیل و توصیف نیز آشنایی لازم داشته باشند».

صدالبته شناساندن نثر معاصر، صحیح خواندن، صحیح نوشتن و درست اندیشیدن از رسالت‌های روزنامه‌نگاری ادبی است. آن‌چه بیش از هر چیزی وجهه همت مرحوم کوچکی در دهه پایانی عمرشان بود؛ یادداشت‌نویسی خبره و ویراستاری دقیق، در یک دست «شاهنامه» و در دست دیگر «غلط ننویسیم». یادداشت‌های استوار و دقیقش تا همیشه نمونه‌ای از روزنامه‌نگاری ادبی و کاربردی‌سازی ادبیات خواهد ماند.