گزارش پاسارگاد از گلایه‌های مردم از تنها مرکز ام‌آر‌آی

هزینه بالای«ام‌آر‌آی» در سیرجان

- بتول بلالی

ام‌آرآی به معنی استفاده از انرژی مغناطیسی برای تصویربرداری ازاعضاست و یک وسیله‌ی کمک‌تشخیصی است که به درمان و تشخیص بهتر بیماری کمک می‌کند و عوارض آن نسبت به بقیه‌ی راه‌های تصویربرداری و تشخیصی اندک می‌باشد. بیمارانی که از سردرد، گردن‌درد، درد مفاصل، دیسک کمر رنج می‌برند، مشتریان اصلی ام‌آرآی هستند. پزشکان مغز و اعصاب و ارتوپدی بیش‌ترین تجویز ام‌آرآی را برای بیماران دارند.مردم آن را بهترین راه تشخیص بیماری‌شان می‌بینند به طوری‌که به ام‌آرآی بیش از نظر پزشک اعتماد دارند و به گمان اینکه ریشه بیماری‌شان سریع مشخص می‌شود، خواهان انجام ام‌آرآی هستند. هرچند می‌دانند ام‌آر‌آی هزینه بالایی دارد و باید هزینه را آزاد پرداخت کنند. مرکز ام‌آر‌آی حکیم مهر تنها مرکز ام‌آر‌آی سیرجان پنج سال قبل و با هزینه چند میلیاردی بخش خصوصی تاسیس شده اما با مشکلاتی رو‌به‌رو است.

- تعرفه آزاد ام‌آرآی در سیرجان

بیش‌ترین گلایه مردم سیرجان بحث گران بودن هزینه ام‌آرآی است. چون مرکز ام‌آرآی حکیم مهر با بیمه قرارداد ندارد، مردم باید هزینه را آزاد و با تعرفه خصوصی بپردازند. این مرکز فقط بیمه دانا و بیمه برخی از اداره‌ها، بانک‌ها و بیمه کارکنان صدا‌و‌سیما را آن هم با دریافت چند درصد از هزینه قبول می‌کند. کسانی که بیمه تکمیلی دارند باید تا رسیدن جواب ام‌آر‌آی منتظر بمانند تا نامه‌ی استفاده از خدمات بیمه تکمیلی برای دریافت هزینه‌شان را بگیرند. هزینه هر عضو از بدن برای انجام ام‌آر‌آی در مرکز حکیم مهر 168 هزار تومان است. هزینه ام‌آر‌آی تزریقی تقریبا دو برابر هزینه ام‌آر‌آی بدون تزریقی است یعنی رقمی معادل 286 هزار تومان به اضافه هزینه وسایل مصرفی.

بیماران روستاهای اطراف و شهرهای نزدیک به سیرجان مثل نیریز، حاجی‌آباد، بندر‌عباس، بافت و شهربابک و... مراجعان مرکز ام‌آر‌آی حکیم مهر هستند. روزانه 30-20 بیمار به این مرکز مراجعه می‌کنند و باید منتظر شوند تا جواب ام‌آرآی یک هفته بعد داده شود. 

- مجبوریم این هزینه را بپردازیم

از ساعت هشت صبح که مرکز فعالیت کاری‌اش را آغاز می‌کند رفت‌و‌آمدها نیز به این مرکز شروع می‌شود. ساعت 10 صبح است و چهار نفر با لباس‌های صورتی مخصوص در صف نوبت عکس‌برداری نشسته‌اند. 4-5 نفر در سالن انتظار منتظر پذیرش هستند و برخی برای گرفتن جواب مراجعه می‌کنند و می‌روند.خانمی که برای گرفتن نتیجه ام‌آرآی مراجعه کرده چند سال از سردرد شدید رنج می‌برد. معتقد است که تجویز ام‌آر‌آی برایش لازم بوده و با اینکه هزینه آزاد حساب می‌شود به دلیل مسافت زیاد از رفتن به کرمان و استفاده از تعرفه دولتی برخی مراکز آنجا صرف‌نظر کرده است.

بیمار دیگری که از شهربابک برای انجام ام‌آرآی به مرکز حکیم مهر مراجعه کرده است، نمی‌دانسته که هزینه این مرکز آزاد است؛ «علاجی نیست. مسیر سیرجان بهتر از کرمان است و به دلیل درد زیاد نمی‌توانم مسافت بیش‌تری را تحمل کنم». 

«از پذیرش بیمار بالای 110 کیلوگرم معذوریم!» جمله‌ای که روی دیوار مرکز ام‌آرآی حکیم نصب شده است. ظاهرا موسسان برای پیشگیری از آسیب به دستگاه این تصمیم را گرفته‌اند. به گفته‌ی یکی از موسسان؛ «تخت دستگاه روی بالشتک هوا است و وقتی بیمار وزن بالا روی آن می‌خوابد تخت جابه‌جا نمی‌شود».

به گفته‌ی منشی پذیرش، رفسنجان مرکز ام‌آرآی دولتی دارد ولی به جای فیلم به بیماران سی‌دی می‌دهد که هیچ پزشکی قبول نمی‌کند نتیجه عکس را روی سی‌دی ببیند، همچنین مراکز ام‌آرآی دولتی کرمان(کلینیک بعثت، فاطمه زهرا، نور و...) یک‌‌ماهه نوبت می‌دهند.

- در صورت نیاز،ام‌آر‌آی تجویز می‌کنیم

به عقیده دکتر محمد عزت‌آبادی(ارتوپد) با یک عکس‌برداری ساده و بدون اینکه بیمار متحمل پرداخت هزینه بالایی شود، می‌توان مشکل او را تشخیص داد اما در برخی موارد باید ام‌آر‌آی انجام شود. دکتر عزت‌آبادی گفت: «از 50 بیماری که مراجعه می‌کنند بین 3 تا 5 نفر نیاز به انجام ام‌آر‌آی دارند».دکتر وحید حسامی(ارتوپد) نیز روزانه 3-4 بیمار را روانه مرکز ام‌آر‌آی می‌کند و به گفته‌ی او نیاز بیماران مبتلا به دیسک کمر و یا نارحتی زانو برای انجام ام‌آر‌آی بیش‌تر است. از نظر دکتر زهره ابنا(متخصص مغز و اعصاب) ام‌آر‌آی نماهای مختلف مغز را بررسی می‌کند و سکانس‌های مختلفی دارد که به تشخیص بیماری کمک می‌کند. یکی از پزشکان موسس مرکز ام‌‌آرآی که تخصص‌اش در زمینه‌ای است که می‌تواند ام‌آر‌آی تجویز کند نیز همین نظر را دارد و می‌گوید: «اداره‌های بیمه نمی‌گذارند تعداد تجویز ام‌آر‌آی زیاد باشد.تعداد بیماران من بیش‌تر از برخی پزشکان است ولی ام‌آر‌آی تجویزی‌ام از آن‌ها کم‌تر است». 

- برای قرارداد با بیمه، مرکز جامع تصویر‌برداری لازم است

دکتر غلامرضا جهانشاهی معاون درمان دانشکده پزشکی دلیل نداشتن قرارداد مرکز حکیم مهر با بیمه و عدم محاسبه هزینه با تعرفه دولتی را کامل نبودن قسمت‌های دیگراین مرکز می‌داند. به گفته‌ی وی موسسان به دنبال بستن قرارداد با بیمه هستند اما موفق نشدند. باید یک مرکزجامع از ام‌آر‌آی، سی‌تی‌اسکن و رادیولوژی در یک‌جا مترکز باشد.یعنی برای گرفتن مجوز مورد قبول بیمه‌ها، مرکز جامع تصویر‌برداری لازم است که این مورد جزو قوانین خاص بیمه‌ها است. معاون درمان دانشکده پزشکی شکایت مردم در مورد مرکز ام‌آر‌آی را تایید می‌کند و در پاسخ اینکه پزشکان تشخیص خود را براساس جواب ام‌آر‌آی گذاشته‌اند و در بیش‌تر مواقع به جای وقت گذاشتن برای بیمار و تشخیص بیماری توسط خودشان، ام‌آر‌آی تجویز می‌کنند، گفت: «در پزشکی شرح حال، معاینه فیزیکی و بالینی حرف اول را می‌زند. وسایل تشخیصی و کمک‌‌تشخیصی در مرحله بعد است». وی دلیل درخواست مردم برای نسخه کردن ام‌آر‌آی را توضیح داد:«با پیشرفت علم و آمدن تجهیزات خواسته‌های مردم و نگرش آن‌ها عوض می‌شود. ام‌آر‌آی هم جزو همین دسته است اما در صورت نیاز برای بیمار نوشته می‌شود.» دکتر جهانشاهی دلیل تاخیر در دادن جواب ام‌آر‌آی مرکز حکیم مهر را چنین بیان کرد: «جواب‌دهی به ام‌آر‌آی یک کار تخصصی است. نبود متخصص باعث این معضل شده است». به نظر می‌رسد دانشکده پزشکی چندان احاطه‌ای بر کار مرکز ام‌آر‌آی حکیم مهر ندارد و به گفته‌ی جهانشاهی«این مرکز متعلق به بخش خصوصی است و دولتی نیست که بتوانیم به این بخش ورود پیدا کنیم اما در چارچوب قانون، طبق تعرفه خصوصی باید تعرفه‌ها رعایت شود».

- بیمه‌‌ها همکاری لازم را ندارند

خانم دکتر سیمین‌دخت عباسلو تنها پزشکی که در سال‌های گذشته جواب ام‌آر‌آی را می‌داد و دو، سه روزه جواب به دست بیماران می‌رسید اما اکنون وی با مرکز ام‌آر‌آی سیرجان در جواب‌دهی همکاری نمی‌کند. عباسلو فقط شرایط کاری و نبود وقت را دلیل این کار می‌داند و حاضر به گفت‌و‌گو نیست. یکی از اعضای موسس مرکز ام‌آر‌آی حکیم مهر که نخواست نامش فاش شود، در مورد اینکه چرا جواب ام‌آر‌آی با تاخیر و هفت روزه به دست بیمار می‌رسد، گفت: «جواب با تاخیر نمی‌آید.در مرکز ام‌آر‌آی بعثت کرمان و امام خمینی تهران 15-10 روزه جواب می‌آید. رفسنجان سه هفته جواب می‌دهد ولی ما چهار روزه جواب می‌دهیم».به گفته‌ی وی عکس‌ها برای متخصصان مختلف در شهرهای کرمان، رفسنجان، بندر‌عباس و تهران فرستاده می‌شود و جواب به سیرجان ارسال می‌شود. این پزشک برای وصل قرارداد با بیمه‌ها، هماهنگی‌های خاصی را لازم می‌داند؛ از جمله پرداخت به موقع مطالبات توسط سازمان‌های بیمه‌گر. 

به گفته‌ی یکی دیگر از اعضای هیئت‌مدیره  مرکز ام‌آر‌آی حکیم مهر، این شرکت برای عقد قرارداد با بیمه‌ها تمایل کامل دارد اما بیمه‌ها به‌خصوص بیمه‌‌های مادر(تامین اجتماعی و بیمه خدمات درمانی) همکاری لازم را ندارند. وی تعرفه ام‌آر‌آی در مرکز حکیم مهر را با سایر روش‌های تشخیصی(نظیر سونوگرافی شکم و لگن که عمدتا به صورت آزاد و با هزینه‌ای معادل 170-160 هزار تومان انجام می‌شود) مقایسه کرد و افزود: «ام‌آرآی با آن همه گرانی دستگاه و مصرف فیلم و هزینه‌ شارژ دستگاه ارزان‌ترین روش تشخیصی است». 

- مجوز راه‌اندازی ام‌آر‌آی دولتی دریافت شده است

به گفته‌ی شهباز حسن‌پور، وی مجوز ام‌آر‌آی دولتی را دریافت کرده و در اختیار مسئولان بهداشت و درمان دانشکده پزشکی و مسئولان بیمارستان امام‌رضا(ع) قرار داده است. نماینده مردم سیرجان در مجلس شورای اسلامی دلیل نبود مرکز ام‌آر‌آی دولتی در سیرجان را پیگیری نکردن مسئولان شهر می‌داند و این امر را ناشی از مسایل و هزینه‌های خاص مجموعه بهداشت و درمان سیرجان(مشکلات مالی) و نیز هزینه‌بر بودن این طرح (ام‌آر‌آی دولتی) دانست.