مرگ ناصر ملک‌مطیعی 

- گروه فرهنگ و هنر

ساعت‌هاي آغازين روز پنجم خرداد، شوکی تلخ، به جامعه هنری ایران وارد شد. ناصر ملك‌مطيعي جان خود را از دست داد. ملک‌مطیعی در زندگي ٨٨ ساله خود فراز ‌و‌ فرود بسياري را تجربه كرد. به گزارش اعتماد اين بازيگر محبوب، فعاليت حرفه‌اي خود را در سال ١٣٢٨ با فيلم «واريته بهاري» به كارگرداني پرويز خطيبي آغاز كرد؛ زماني كه فقط ١٩ سال داشت. اما جوان زيبا و اخمو با فيلم ساموئل خاچيكيان سر زبان‌ها افتاد. با فيلم «چهارراه حوادث» در سال ١٣٣٤ ستاره‌اي ظاهر شد كه براي مخاطب جذاب بود؛ بازيگري كه هوادارانش با نام كوچك خطابش مي‌كردند. بيش از ١٠٠ فيلم در كارنامه سينمايي ناصر‌آقا به چشم مي‌خورد. پرونده كاري متنوع او گواه اين است كه هم محبوب تماشاگر عام بوده و هم مورد توجه صاحبانِ سليقه خاص و به اصطلاح روشنفكر. با هوشنگ كاووسي در «هفده روز به اعدام» همكاري كرد و با خسرو پرويزي در «آرامش قبل از توفان» و از آن سو در فيلم‌هاي «ابرام در پاريس»، «ميليونر فراري»، «پاشنه طلا» و«جيب‌بر خوشگله» هم حضور داشت. فيلم‌هاي ‌«باباشمل»، «طوقي»، «قلندر» و سريال «سلطان صاحبقران» از آثار درخشان پرونده كاري او هستند. در «طوقي» علي حاتمي، آسيدمصطفي شد و در «باباشمل» دومين ساخته موزيكال حاتمي در كنار فردين، فروزان و بهمن مفيد قرار گرفت. در «قلندر» خون خود را ريخت و در «سلطان صاحبقران» اميركبير شد و خونش را ريختند. اما ناصر ملك‌مطيعي پيش از همه اين فيلم‌ها با فيلم «قيصر» و ديالوگ معروف «قيصر! كجايي كه داشتو كشتن» شناخته مي‌شود؛ ديالوگي كه به گفته اين بازيگر در سناريو نبود و كيميايي به خاطر اداي اين ديالوگ صورت ملك‌مطيعي را بوسيد.

اگر تا پيش از اين ملك‌مطيعي در نقش‌هايي همچون مرد روستايي (عروس دهكده)، افسر نيروي دريايي (پاسداران دريا)، شاه‌عباس كبير (حسين كرد)، رييس دزدها (هاشم‌خان)، پزشك (فرار از حقيقت) و مانند اينها ظاهر مي‌شد، اما بازي او در نقش فرمان چنان براي خودش و البته مردم جذاب بود كه باعث شد او ديگر هرگز كلاه‌مخملي را از سر بر ندارد و در تمام دوران حرفه‌اي‌اش به اين نقش وفادار بماند. بعد از گذشت چهل سال بيكاري او همچنان به خود و نقشي كه بازي كرده وفادار باقي ماند. زماني كه نقش آقا بزرگ در سريال «شهرزاد» از سوي حسن فتحي به او پيشنهاد شد ملك‌مطيعي اين نقش را نپذيرفت: «وقتي جناب حسن فتحي از من براي نقش آقا بزرگ در سريال «شهرزاد» دعوت كرد به او گفتم كه اين نقش بعضي وقت‌ها دستورهايي مي‌دهد كه مطابق كاراكتر من نيست. من آدمي نيستم كه براي كسي پاپوش بدوزم.»

او سياسي نبود اما در جريان انقلاب اسلامي شرايط متفاوتي را تجربه كرد. عده‌اي از اهالي سينما و هنر از ايران رفتند ولي او ماند. سال ١٣٦١ در فيلم «برزخي‌ها» ساخته ايرج قادري بازي كرد و پس ‌از آن به مدت ٣١ سال در هيچ فيلمي بازي نكرد: «هيچ كس مانع نشد. من هم نامه‌اي‌ ننوشتم كه بگويم ديگر اين كار را نمي‌كنم. من خيال مي‌كردم كه تعزيه هم اجرا كنند، من آدم خوب تعزيه هستم. كار بدي نكرده بودم ولي اصولا خسته شده بودم.» ملك‌مطيعي سرانجام سكوت خود را با بازي در فيلم «نقش نگار» در سال ١٣٩٢ شكست. سال گذشته ناصر‌آقا به تلويزيون دعوت شد، اما پخش برنامه منتفي شد. عده‌اي گفتند دليلش درگيري درون‌گروهي ناشي از حسادت و رقابت دو گروه برنامه‌ساز بوده است.