چاپ

گزارش پاسارگاد از میزان رعایت استاندارد در وسایل بازی

حادثه گِرد وسایل بازی چرخ می‌زند

- پاسارگاد

با شروع روزهای بلند تابستان فصل بازی کودکان و نوجوانان هم شروع شده است. یکی از گزینه‌های مهم پرکردن اوقات فراغت، شهربازی‌ و بوستان‌ها و پارک‌ها هستند. در این میان یکی از دغدغه‌ها و نگرانی‌های خانواده‌ها، بحث استاندارد بودن وسایل بازی است.

استاندارد تمام تجهیزات بازی طبق مصوبات شورای عالی استاندارد از سال 1387 اجباری و فعالیت تمام تجهیزات تفریحی بدون تایید سازمان ملی استاندارد ایران ممنوع است. با این وجود این نگرانی‌ وجود دارد که وسایل استاندارد لازم را نداشته باشند و خطر جسمی و جانی، فرزندان آنها را تهدید کند.

جهانشاهی یکی از شهروندان است که برای فرزندانش این نگرانی را دارد: «من دو پسر دوقلوی سه‌ساله دارم که هرازگاهی آن‌ها را به شهربازی می‌برم. هفته پیش بچه‌ها را به قسمت پارک شادی شهربازی که وسایل بادی قرار دارد بردم. نزدیک این وسایل یک عالمه میلگرد نوک تیز  و بدون حصار قرار داشت که هر آن ممکن بود برای بچه‌ها مشکل ایجاد شود. به مسئول آن قسمت اعتراض کردم که او در جواب گفت اینجا شخصی است و اگر مشکل داری بچه‌هایت را ببر. این هفته که رفتم دیدم همچنان همان وضعیت باقی است و دوباره اعتراض کردم مسئولش اجازه بازی به فرزندانم را نداد و گفت اصلا دوست ندارم بچه‌هایت راه بدهم.» از نظر او: «اکثر وسایل شهربازی استاندارد نیستند و اگر اتفاقی برای یک کودک بیفتد چه کسی پاسخگوست؟»

- تمام وسایل تاییدیه استاندارد دارند

اولین گزینه برای ایمن‌سازی فضاهای تفریحی و شهربازی‌ها شهرداری است. برخلاف نظر والدین بابک سعیدی مدیرعامل سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهرداری از استاندارد بودن تمام وسایل بازی فعال در شهر می‌گوید: «امسال اولین سالی است که همه دستگاه‌هایی که در سطح شهر چه در شهربازی و چه در بوستان‌ها فعال هستند، گواهی‌نامه استاندارد دارند.» مدیرعامل سازمان سیما منظر و فضای سبز شهرداری ضمن تاکید بر استاندارد بودن وسایل بازی می‌گوید: «دستگاه‌هایی که استاندارد نبودند و تاییدیه ندارند حتی یک ثانیه هم روشن نشده‌اند.» سعیدی اطمینان می‌دهد؛ در مواردی که شهروندان شکایتی دارند رسیدگی خواهد شد. 

- اداره استاندارد هیچ نقشی در این قضیه ندارد 

اداره استاندارد و تحقیقات صنعتی در رابطه با استاندارد وسایل بازی موظف است. محمد یزدی میر مخلصونی رییس این اداره می‌گوید: «نه تنها شهربازی بلکه هر مرکز تفریحی که از وسایل بازی استفاده می‌کند مشمول استاندارد اجباری است. از چندین سال گذشته صدورگواهی استاندارد وسایل بازی در سطح شهرستان را تقریبا از صفر شروع کردیم که از طرف مالکان که عمده آنها شهرداری بود مقاومت‌های بسیاری هم شد.» وی در ادامه می‌افزاید: «بعد از آن، سازمان ملی استاندارد برای راحت‌تر شدن روال کار، متولی‌ها و ذی‌نفع‌ها را مستقیم با سازمان ارتباط داد تا با ورود به سایت سازمان به یک شرکت بازرسی معرفی شوند. در نتیجه اداره استاندارد هیچ نقشی در این قضیه ندارد و نصاب‌ها و شرکت‌هایی که دستگاه‌ها را می‌فروشند و نصب می‌کنند برای بازرسی و بازدید با سازمان در ارتباط هستند.» یزدی مخلصونی درباره نحوه ارایه تاییدیه استاندارد اضافه می‌کند: «شرکت‌های بازرسی خصوصی و از نظر مالی کاملا مستقل هستند و تحت نظارت سازمان استاندارد فعالیت می‌کنند. شرکت بعد از بازرسی مکلف است، در صورت وجود ایراد کتبا گزارش دهد و بعد از رفع آنها و بازدید دوباره گواهی استاندارد صادر می‌شود.»

رییس اداره استاندارد و تحقیقات صنعتی در ادامه از موظف کردن شهرداری برای گرفتن تاییدیه استاندارد وسایل بازی می‌گوید: «با توجه به اینکه بسیاری از این وسایل را شهرداری اجاره داده است و در بسیاری از موارد نه شهرداری و نه پیمانکار زیر بار گرفتن گواهی استاندارد نمی‌رفتند، شهرداری‌ها را مکلف کردیم که در هنگام عقد قرارداد یا خود موارد استاندارد را رعایت کند و یا پیمانکار را موظف کند. از سال گذشته هم خوشبختانه شهرداری برق وسایلی را که پروانه استاندارد نداشتند قطع کرد. البته مقاومت‌ها و سفارش‌هایی شد که به آنها توجه نشد و در حال حاضر تمام وسایل بازی گواهی استاندارد را دارا هستند».

- به شکایات رسیدگی می‌کنیم

یزدی مخلصونی همچنین این نکته را یادآور می‌شود که داشتن گواهی استاندارد دلیلی بر اینکه که به شکایت شهروندان رسیدگی نشود نیست: «از آنجایی که در وضعیت حال به دستگاه‌های بازی تاییدیه داده می‌شود اگر فردا دستگاهی شکست یا از حالت استاندارد خارج شد دلیل نمی‌شود که چون گواهی داده‌ایم به شکایات رسیدگی نکنیم. با صدور گواهی استاندارد اطمینان اولیه را می‌دهیم که این دستگاه به مدت یک سال استاندارد است ولی در طول این یک سال هم اگر کسی مشکلی پیدا کرد، به آن رسیدگی می‌کنیم.»

- نوشدارو بعد از مرگ سهراب

در تشریح علت‌های حوادث ناشی از استفاده از وسایل شهربازی عمدتا کهنه‌گی و فرسودگی وسایل مطرح می‌شود اما گاه مشاهده شده که وسایل تازه‌ساخت نیز حادثه‌ساز بوده‌اند. یک کارشناس فعال در حوزه تاسیس و نصب تجهیزات شهربازی معتقد است؛ استفاده از وسایل بی‌کیفیت چینی نیز در سال‌های گذشته یکی از عوامل تاثیرگذار بوده است و بازرسی و کنترل تجهیزات بازی پس از نصب و در حال بهره‌برداری مصداق نوشدارو پس از مرگ سهراب است. 

مسعود اسماعیلی تاکید می‌کند که متولیان باید از واردات وسایل غیراستاندارد و ارزان شهربازی که توسط برخی افراد با هدف کسب درآمد انجام می‌گیرد، جلوگیری کنند: «از نظر من بعضی وسایل استاندارد دسته‌دوم کشورهای اروپایی حتی مطمئن‌تر از دستگاه‌های نو اما ارزان و بی‌کیفیت چینی هستند. همچنین بی‌دقتی در نگهداری از وسایل موجب کاهش عمر مفید دستگاه می‌شود.» وی ادامه می‌دهد: «استفاده غیرمتعارف از وسایل و به کارگیری جوش‌های ضعیف در تعمیر یا تولید این وسایل در داخل کشور بر اساس اصول سنتی و قدیمی می‌تواند مشکل‌ساز شود.» اسماعیلی تاکید کرد: «تابلوی محدودیت‌های سنی و وزنی استفاده از وسایل، ممنوعیت استفاده بانوان باردار، افرادی که تازه عمل جراحی کرده‌اند و... باید در محل نصب و توصیه‌های لازم به شهروندان نیز داده شود.»

- موارد استاندارد وسایل بازی

رییس اداره استاندارد و تحقیقات صنعتی نکاتی را در مورد استاندارد برخی وسایل بازی گوشزد می‌کند: «از نظر بسیاری سرسره بادی وسیله‌ای است که ظاهرا کمترین خطر را دارد اما باید به مواردی درباره آن توجه کرد. این وسیله حتما باید نردبان اضطراری داشته باشد تا در صورت رفتن برق بتوان نسبت به پایین آوردن کودکان اقدام کرد. بعد از خاموش شدن پمپ باد، سرسره باید حدود 4 تا 7 دقیقه همچنان پا بر جا بماند. سرسره بادی باید بسیار محکم باشد و اطراف سرسره باید تشکی باشد که اگر سرسره در حال جمع شدن بود کودک بتواند خود را روی آن پرت کند.» وی در ادامه به استاندارد تاب اشاره می‌کند: «تاب باید حتما پلاستیکی باشد و به هیچ عنوان از تاب فلزی نباید استفاده شود.» وی در توضیحات جامع‌تری ادامه می‌دهد: «بر اساس استاندارد ملی ایران تجهیزات شهربازی بایستی حداقل دارای مشخصات داشتن جعبه کمک‌های اولیه، سیستم اطفاء حریق، داشتن حصار اطراف دستگاه به ارتفاع یک متر، داشتن تابلو محدودیت‌های بهره‌برداری برای هر دستگاه، نصب گواهینامه استاندارد بر روی هر دستگاه، داشتن دوربین‌های مدار بسته، نصب تجهیزات به سیستم اتصال زمین (مخصوص دستگاه‌های برقی)، تایید آتش‌نشانی برای تجهیزات شهربازی سرپوشیده، عبور تمامی سیم‌ها و کابل‌های دستگاه از درون لوله‌های محافظ‌ هادی برق، بازرسی روزانه، هفتگی و ماهانه توسط اپراتور و ناظر فنی دستگاه و تکمیل چک لیست‌های مربوطه و ثبت حوادث مربوطه باشد. یزدی مخلصونی همچنین ادامه داد: «تجهیزات زمین بازی در پارک‌های محله‌ای بایستی درون محوطه بازی فاقد هرگونه مانع باشد، منطقه زمین بازی باید دارای سطوح جاذب ضربه (کفپوش) مطابق با نوع تجهیزات باشد، ممنوع بودن تاب‌های کجاوه‌ای، استفاده از ضربه‌گیر در زیر الاکلنگ‌ها، ممنوع بودن بیشتر از دو نشیمن‌گاه تاب در یک ساختار، نداشتن پلکان لغزنده برای تجهیزات  است».