یکشنبه, 02 آبان 1400

هفته‌نامه شماره ۶۷۴ | ۲۶ مهر ۱۴۰۰

گفت‌و‌گو با مجید پورمحسنی درخصوص اجاره اتاق‌های اداره ارشاد
فعالیت‌های فرهنگی درآمدزا نیستند

ناصر صبحی
سهام عدالت، پنبه‌ریز، باشگاه فرهنگی- ورزشی آرمان‌گهر، دانشگاه علمی- کاربردی و انجمن‌های هنری. بدون شک جمع کردن تمام این‌ها ذیل یک عنوان مشترک، کاری بس دشوار است. اداره ارشاد میزبان افراد و گروه‌هایی‌ست که چندان صبغه هنری و فرهنگی ندارند. البته از نگاه متولیان موضوع گونه‌ای دیگر است؛ آرمان‌گهر به کلمه فرهنگی ابتدایش تکیه کرده و دانشگاه به تعلیمش. این وسط حتا دوستان پنبه‌ریز هم منافاتی میان خود و اداره فرهنگ نمی‌بینند و معتقدند آن‌ها نیز در حال انجام کار فرهنگی هستند.
برای یافتن چرایی ماجرا به سراغ مجید پورمحسنی؛ رییس اداره ارشاد سیرجان رفتیم. او برای دانستن اوضاع و احوال مالی اداره ارشاد و توضیح ماجرای اجاره اتاق‌ها، جمله‌ای می‌گوید که نشان‌دهنده میزان اهمیت فرهنگ و هنر برای متولیان بالادستی این امور است: «اعتبار پارسال اداره 13 میلیون تومان بود که من خوب کار کردم و 11 میلیون را جذب کردم. حالا فقط به عنوان نمونه، سوخت ماشین اداره که در اختیار من است، در سال معادل 5 تا 7 میلیون است، لاستیک و تعمیرات و این مسایل که بماند.» این مصاحبه را از نظر موضوعی می‌شود به دو قسمت مجزا تقسیم کرد: ماجرای ساخت ساختمان فعلی ارشاد که گواه روشنی بر گوشه‌ای از حیف شدن‌های بیت‌المال توسط دولت‌‎های مختلف است و بخش دوم که به مباحث مالی از جمله اجاره اتاق‌های این اداره می‌پردازد.
بحث را از ماجرای ساخت این ساختمان آغاز کنیم. داستان چه بود؟
اواخر سال 1378 این زمین که کاربر‌ی‌اش فضای سبز بود، با تغییر کاربری به ارشاد واگذار شد. ابتدا ابعاد زمین 50 در 50 بود؛ یعنی 2500 متر. ساخت این مجموعه از سال 1380 مطابق نقشه‌ای که از تهران آمده بود، آغاز شد. حین کار برای بازدید که به اتفاق رییس وقت ارشاد می‌آمدیم، از روی ابعاد فونداسیون و شناژ متوجه شدیم ابعاد سالن اجتماعات کوچک است. تقاضای ما سالنی با حداقل 400 نفر گنجایش بود. مهندس ناظر و پیمانکار نقشه را آوردند و متوجه شدیم سالن 180 نفره است که با توجه به پیشرفت شهر، کافی نبود. حدودا اواخر 1391 ساخت پروژه متوقف شد. چند ماه طول کشید تا نقشه اصلاح شود. این‌گونه کمی متراژ سالن بیشتر شد.
ظرفیت سالن به چه میزان رسید؟
نهایتا به 250 نفر رسید اما به ما گفته بودند 350 نفر گنجایش دارد. همان‌زمان و در حالی‌که هنوز فونداسیون داشت بالا می‌رفت و آجر می‌چیدند، مسکن و شهرسازی استان یک اتاق در زیرزمین به عنوان انباری ساخت، صندلی و موکت خرید و گذاشت در انبار. سال 82 که سازه فلزی، سقف و نما را هم زده بودند، زلزله بم اتفاق افتاد. بعد از آن بحث مقاوم‌سازی پیش آمد و با توجه به تجربه بم، قرار به تقویت و ترمیم ساختمان شد. آن موقع به ما گفتند 600 میلیون مسکن و شهرسازی ضرر کرده؛ الله اعلم.
و با این شرایط ساختمان افتتاح شد؟
سال 90 و در دولت آقای احمدی‌نژاد، با وجود کامل نبودن اصرار کردند مجتمع به بهره‌برداری برسد.
همیشه حجم ساختمان ارشاد و تعداد اتاق‌هایش نسبت به تعداد اندک کارمندان این اداره، سؤال‌برانگیز بوده. آیا در زمان ساخت این اداره نیازسنجی نشده بود؟
فلسفه ساخت این مجتمع، ساختمان اداری نبود؛ اصلا بحث چیز دیگری بود. این‌ها مجتمع‌های فرهنگی و هنری بودند. قرار بود تجهیزات کارگاهی در آن‌ها نصب شود؛ مثلا کارگاه موسیقی، فیلم، هنرهای تجسمی و... تا در اختیار جامعه فرهنگی- هنری گذاشته شود. اما هر دولتی قانون خودش را دارد و قوانین تغییر کردند وگرنه اصلا قرار نبود حتا اداره ارشاد به اینجا منتقل شود.
شما گفتید طراحی این‌ ساختمان برای برگزاری کارگاه‌های فرهنگی و هنری بوده اما نواقص زیادی وجود دارد. به طور مثال اتاق‌ها عایق صدا نیستند.
در اصل این‌گونه بوده ولی مجری آیتم‌ها را رعایت نکرده. تخلفات مسکن و شهرسازی بی‌حد‌و‌حصر است. روز اول که این ساختمان را تحویل گرفتیم با پیمانکار که چسب‌بندی و وصله پینه می‌کرد، می‌گفت این ساختمان یک سرما و گرما که بخورد، می‌فهمید ماجرا چیست. الان فهمیدیم. مثلا سرامیک خوبی خریدند اما استادکار وارد نگرفتند تا پول کمتری بدهند. تمام برق ساختمان ایراد دارد. سیم ضعیف و با ولتاژ کم به کار بردند، بعد مهتابی‌های قدیمی را که داشتند وصل کرده‌اند. این مهتابی‌های مصرف برق زیادی دارند در نتیجه وقتی یکسره روشن باشند، سیم‌ها می‌سوزند. تاکنون چند تا از اتاق‌ها دچار حریق شدند. کاملا نامرغوب بود. اصلا باز و بسته نمی‌شد. ناچار شدیم با دادستانی مکاتبه کنیم تا پیمانکار مجبور شود درها را تعویض کند. باور می‌کنید توی درها شانه تخم‌مرغ بود؟ با توجه به مصالحی که به کار بردند، احساسم این است که پول بیت‌المال را دور ریختند. حالا چه اتفاقاتی افتاده کاری ندارم اما هرجای ساختمان دست بگذاری، ایراد دارد. نه امروز که از بدو افتتاح این‌گونه بوده. بارها هم مکاتبه کردیم.
نتیجه چه بود؟
مسکن و شهرسای کرمان اصلا جواب نمی‌دهد. می‌گوید بروید سراغ پیمانکار. می‌گوییم شما ناظر بودید. می‌گویند نامه بدهید تا جلوی سپرده پیمانکار را بگیریم. معلوم است که دست‌های دیگری در کار است. ما کار پیمانکار سالن را اصلا قبول نداریم و تایید هم نکردیم اما ول کرده و رفته. چندبار مکاتبه کردیم که سالن ایراد و مشکل دارد، بد ساخته شده. این اواخر با کمک آقای ابوذر حلوایی و گل‌گهر، تغییراتی به وجود آوردیم اما هنوز ایرادها باقی است. مقصر سازمان مسکن و شهرسازی بوده که نظارتی نداشته و پیمانکار هم هر کار دلش خواسته کرده.
یعنی رؤسای وقت ارشاد هیچ تقصیری نداشتند؟
ببینید، ما بهره‌بردار بودیم نه ناظر. ما می‌توانیم اعلام کنیم این موارد هست. ما نمی‌توانستیم مثلا تحویل نگیریم. دستور بوده برویم در ساختمان و ما هم رفتیم. تنها کاری که از دست ما برمی‌آمده، انعکاس مسایل به دستگاه‌های ناظر مثل مسکن و شهرسازی یا فرمانداری بوده.
هزینه نگهداری این ساختمان بسیار زیاد است. با توجه به بودجه محدود ارشاد، چگونه هزینه‌ها تامین می‌شود؟
تا سال 95 دولت پرداخت می‌کرد. بعد قانون واگذاری مجتمع‌های فرهنگی- هنری آمد. سال اول به صورت قرارداد مدیریت، مجتمع به یک شرکت واگذار شد. یعنی فضاهای مازاد را شناسایی کردیم و در اختیار شرکت گذاشتیم تا هزینه‌های جانبی تامین شود. یک سال تنفس بود. بعد دو ساله به صورت اجاره به همان شرکت قبلی واگذار شد.
کدام شرکت؟
ارمغان. یک مال‌الاجاره‌ای برایش تعیین شده که ماهیانه باید به خزانه دولت واریز شود. علاوه بر آن باید هزینه‌های آب، برق و گاز کل مجموعه را بپردازد و در طول این مدت هم، خسارت‌هایی که از قبل فعالیت‌های خودش ایجاد شود را باید تعمیر کند؛ خصوصا بخش سالن.
اگر فردی بخواهد از سالن شما برای کنسرت استفاده کند، باید با این شرکت هماهنگ باشد؟
بله. باید توافق کند و هزینه را بپردازد تا بتواند کنسرت برگزار کند.
ما در وهله اول دنبال اهداف فرهنگی خودمان هستیم و در وهله دوم، پوشش هزینه‌های اینجا. ببینید، فعالیت‌های فرهنگی درآمدزا نیستند.
نرخ‌گذاری خدماتی که مجتمع ارایه خواهد داد با شماست یا موسسه؟
با خودشان است.
چرا اتاق‌های این مجتمع به گروه‌ها یا آموزشگاه‌های هنری اجاره داده نشد؟
چون متقاضی نداشتیم. شرایط این‌جا از لحاظ رفت و آمد کمی سخت است. مثلا ما این‌جا دو تا پلاتو برای اهالی تئاتر داریم ولی باز هم ترجیح می‌دهند از پلاتوی قدیمی واقع در سالن فردوسی که نواقصی دارد استفاده کنند. چون متقاضی نداریم طبقه بالا به مجموعه فرهنگی- ورزشی آرمان‌گهر اجاره داده شده. طبقه بالا اصلا در این دو سال متقاضی نداشت و خالی بود.
آرمان‌گهر را شما آوردید؟
شرکت. اصلا هزینه‌ها تامین نمی‌شود. ما ورودی سالن را ثبت می‌کنیم. مثلا چند روز پیش همایش شهدای غواص از طرف فرمانداری و بنیاد شهید بود که کاملا رایگان برگزار شد. جلسات دیگر هم به این شکل وجود دارد مثلا جلسه اداره کار یا فرمانداری و... ما معمولا وقتی مسئولان شهر جلسه دارند، سالن را رایگان به آن‌ها می‌دهیم. اصلا آن‌ها پولی ندارند که بخواهند به ما بدهند. خیلی از هنرمندان سالن را رایگان می‌گیرند. در فصل تابستان، ماهی شش تا هفت میلیون پول برق مجتمع است؛ از هزینه قبض تا تعمیرات و نگهداری.
با این وجود باز هم توقع این است که اتاق‌های این مجتمع به افراد و گروه‌هایی داده شود که سرمایه هنری داشته باشند.
بله. ملاک ما داشتن صبغه فرهنگی و هنری است ولی وقتی متقاضی نداریم، چاره‌ای نیست. از اقتصاد هنر حمایت نمی‌شود و با ورشکستگی روبه‌رو است. اکثر آموزشگاه‌ها یا در خانه خودشان است یا یک خانه کوچک اجاره کرده‌اند اما این‌جا انجمن موسیقی، تئاتر، خوشنویسی، شعر و اهل قلم و... اتاق دارند.
گویا چند اتاق اداره به دانشگاه اجاره داده شده است؟
بله، دو اتاق در اختیار دانشگاه علمی- کاربردی است. خودشان کلاس نداشتند و به هر حال دانشگاه هم بحث فرهنگی است.
در حال حاضر شرکت پنبه‌ریز این‌جا اتاق دارد. این شرکت چه صبغه هنری یا فرهنگی دارد؟
روز اول این شرکت پنبه‌ریز نبوده بلکه یک شرکت خدماتی بود که می‌گفت مشاوره می‌دهد. بعد در حین کار متوجه ماجرا شدیم و گفتیم که باید در پایان قرارداد، اتاق را خالی کنند. من به عنوان ناظر به شرکت خودمان گفتم که پایان قرارداد، دیگر تمدید نشود.
اصلا چطور چنین اتفاقی افتاده؟
بعضی از اتاق‌ها از قبل واگذار شده بودند. مثلا سهام عدالت. پنج سال است این‌جا مستقر است.
چرا دفتر سهام عدالت اینجا مستقر شده؟
قبل از من اتاق را داده بودند. پنبه‌ریز هم زمان ما نبوده، زمان آقای اسحاقی واگذار شده.
مگر آن‌زمان اتاق واگذار می‌شده؟
نه، رییس وقت خودش آمده و اتاق‌ها را داده به این‌ها یا مورد دیگری بود که ما به بدبختی اتاق را پس گرفتیم. منتها پنبه‌ریز قرارداد داشته و پایان قراردادش در برج نهم است.
آقای اسحاقی فی سبیل‌الله اتاق را در اختیار شرکت پنبه‌ریز گذاشته بود؟
آن موقع می‌دادند. حالا یا روی رابطه یا ضابطه این کارها را انجام دادند.