آموزش‌های لازم به سالمندان در مواجه با حوادث خانگی 

 علیرضا شیخ‌اوشاغی*
سالمندان به علت تغییرات جسمی و حرکتی ناشی از کهولت از جمله کاهش بینایی و شنوایی، ضعف تعادل و مصرف داروها و نامناسب بودن شرایط محیط، بیشتر در معرض حوادث خانگی از جمله سقوط و زمین خوردن قرار می‌گیرند.
در دوره سالمندی، افراد باید بیشتر مراقب خود باشند. زیرا در صورت بروز حادثه، احتمال آسیب‌‌دیدگی و شکستگی بیشتر می‌شود و مدت زمان لازم برای ترمیم زخم‌ها و بهبودی طولانی‌تر است. به علاوه باعث بستری‌شدن طولانی‌تر فرد سالمند و افزایش وابستگی وی می‌شود.
شایع‌ترین حادثه در دوران سالمندی‌، افتادن و زمین خوردن است که گاهی به علت عوامل موجو‌د در محیط زندگی پیش می‌آید. مانند لیز بودن کف حمام و کافی نبودن نور راه پله‌ها. گاهی نیز علت زمین‌خوردن مربوط به خود فرد است. به عنوان مثال به علت تغییر فشارخون و سرگیجه‌، تعادل فرد به هم خورده و به زمین می‌افتد. برای پیشگیری از حوادث، باید محیط زندگی سالمند را تا جایی که امکان دارد با شرایط سالمندی سازگار نمود و علل ایجاد‌کننده را برطرف کرد.
از محیط خانه شروع کنید
 پله‌ها
شایع‌ترین محل زمین خوردن‌، پله‌ها هستند. معمولا این اتفاق در پله آخر ایجاد می‌شود. جایی که ممکن است به اشتباه تصورکنیم پله‌ها تمام شده‌اند.
- هنگام بالا و پایین رفتن از پله‌ها‌، حتما چراغ راه‌پله و پاگرد را روشن کنید تا نور کافی باشد‌.
- لبه پله‌ها را با چسباندن نوار رنگی یا رنگ کردن مشخص کنید تا انتهای پله بهتر دیده شود‌.
- وجود نرده در کنار پله ضروری است‌. بهتر است در هر طرف راه پله نرده وجود داشته باشد و طول آن به اندازه طول راه‌پله باشد‌.
- در صورتی که روی پله‌ها را فرش یا موکت پوشانده‌اید، حتما باید به وسیله پیره‌های مخصوص‌ آن را به پله ثابت کنید.
 آشپرخانه
- کفپوش آشپزخانه نباید لیز باشد.
- اشیاء مورد استفاده در آشپرخانه را در قفسه‌های پایین کابینت بگذارید تا دسترسی به آنها آسان باشد و جلو دست و پای شما را نگیرد.
- از چهار‌پایه محکم استفاده کنید و هرگز از صندلی به جای چهارپایه استفاده نکنید.
 حمام
-راهروی ورودی حمام و دستشویی نور کافی داشته باشد.
- از دمپایی‌هایی استفاده کنید که کف آن لیز نباشد‌.
- از پادری‌های پلاستیکی مخصوصی که از لیز خوردن جلوگیری می‌کند برای کف حمام استفاده کنید‌.
- میله‌هایی را به عنوان دستگیره بر روی دیوار حمام نصب کنید‌ .
- صابون و موادشوینده را در ظرفی نگه دارید که به راحتی قابل دسترسی باشد تا از افتادن شما به علت سرخوردن جلوگیری کند.
 اتاق
- کلید برق اتاق باید در نزدیک‌ترین محل به درب ورودی باشد تا مجبور نباشید برای روشن کردن لامپ‌، در تاریکی راه بروید.
- تلفن باید در نزدیکی محل خواب و نشستن‌تان باشد تا در زمان پاسخگویی که با عجله بلند می‌شوید زمین نخورید.
- اگر روی تخت می‌خوابید‌، تختی را انتخاب کنید که بلندی آن طوری باشد که پای شما به زمین برسد.
- فرش کف اتاق را طوری قرار دهید که پا به آن گیر نکند.
- لبه همه موکت ها به طور یکنواخت و کامل به کف اتاق بچسبد.
- پتو یا روفرشی روی فرش پهن نکنید، زیرا امکان جمع شدن و لیز خوردن و گیر کردن به پا را زیاد می‌کند.
- وسایل خانه را طوری بچینید که سر راه نباشند. به‌خصوص در مسیر اتاق خواب به توالت و آشپزخانه
- در مورد وسایل برقی مثل تلویزیون و... دقت کنید که سیم آنها از کنار دیوار رد شده و در مسیر عبور و مرور نباشد.
- بهتر است که بین اتاق‌ها و دستشویی و حمام اختلاف سطح یا پله وجود نداشته باشد.
- از پوشیدن لباس‌های بلند که در هنگام راه‌رفتن مشکل‌ساز می‌شود خودداری کنید.
- در صورت نیاز حتما از عینک استفاده کنید.
- فقط در صورت نیاز از عصا استفاده نمایید .
- هنگامی که برای شما حادثه هر چند کوچک اتفاق افتاد از اطرافیان کمک بخواهید و به پزشک مراجعه کنید.
* واحد ایمنی بیمار بیمارستان دکتر غرضی سیرجان